Κεφάλαιο 62 του Λάο Τσε

A : Η λέξη 奥 ào εδώ σημαίνει 藏 cáng « αποθήκη, καταφύγιο ». 李斯 Lǐ Sī, ίδιο νόημα. B : Το 道 dào είναι φυσικά λεπτό, είναι αδύνατο να εκφραστεί το όνομά του, να απεικονιστεί η μορφή του. Ανεβαίνει στο άπειρο, εκτείνεται χωρίς όρια, περιβάλλει τον ουρανό και τη γη με την απεραντοσύνη του.

Αλλοίως. E : Η λέξη 奥 ào σημαίνει 尊 zūn « τιμητός ». Ε, λέει ότι μέσα σε ένα δωμάτιο, η γωνία που βρίσκεται νοτιοδυτικά ονομάζεται 奥 ào. Στην αρχαιότητα, όταν χτίζανε ένα σπίτι, τοποθετούσαν την πόρτα κοντά στην ανατολική πλευρά και όχι στο κέντρο. Τότε η γωνία που βρισκόταν νοτιοδυτικά ήταν η πιο βαθιά και η πιο σκοτεινή. Αυτή ήταν η θέση που καταλάμβανε πάντα αυτός που προσέφερε θυσία ή η πιο τιμημένη προσωπικότητα της οικογένειας.

Σύμφωνα με αυτή την εξήγηση, θα έπρεπε να μεταφράσουμε: « το 道 dào είναι το πιο τιμητό από όλα τα όντα »; αλλά ο νόημα του τιμητού που δίνει η Ε στο λέξη 奥 ào δεν μου φαίνεται αρκετά τεκμηριωμένο.

A : Η λέξη 宝 bǎo (κοινώς « προστατεύω ») σημαίνει εδώ 依 yī « στηρίζομαι ». E, ίδιο νόημα: « στηρίζομαι σε κάτι για να βρω σταθερότητα και ησυχία ». Όταν ο αγαθός άνθρωπος έχει βρει το 道 dào, είναι σαν να κατέχει έναν θησαυρό μέσα του και παντού που πάει μπορεί να αποκομίσει τεράστια όφελος.

E : Ο άνθρωπος που δεν έχει 善 shàn έχει αρχίσει να χάνει το 道 dào. Όταν φοβάται την κακία και σκέφτεται τη σωτηρία του, αν μπορεί να στηριχτεί στο 道 dào, μπορεί να μετατρέψει την κακία που τον απειλεί σε μια διαρκή ευδαιμονία. 老子 Lǎozǐ θέλει να πει ότι το 道 dào είναι διασκορπισμένο στο σύμπαν, και οι καλοί και οι κακοί μπορούν να το επωφεληθούν.

E : Αυτή η παράγραφος αναφέρεται στον αγαθό άνθρωπο. H : Η λέξη 市 shì (κοινώς « αγορά, αγοράζω ») σημαίνει εδώ 利 lì « όφελος, φέρνω όφελος ». 欧阳修 Ōuyáng Xiū δίνει στην λέξη 市 shì την κοινή της σημασία: οι καλές λέξεις, λέει, έχουν πολύ χάρη, 可爱 kě'ài (λιτ. « μπορούν να αγαπηθούν, αξίζουν να αγαπηθούν »); μοιάζουν με αντικείμενα με στυλ, που μπορούν να αγοραστούν.

Ο αναγνώστης θα παρατηρήσει ότι αυτός ο ερμηνευτής θεωρεί την έκφραση 可以 kěyǐ συνώνυμη της λέξης 可 kě, « μπορεί », η οποία συνήθως δείχνει ότι το επόμενο ρήμα πρέπει να ληφθεί με παθητική έννοια.

Αλλοίως: Η λέξη 加 jiā σημαίνει « διακρίνω από »; με καλές πράξεις, ο άνθρωπος διακρίνεται από το κοινό.

E : Εάν κάποιος έχει ελαττώματα, του αρκεί να τα διορθώσει για να γίνει αγαθός. Γι' αυτό δεν πρέπει να τον απορρίψουμε λόγω των ελαττωμάτων του. Εάν στην αρχαιότητα είχαν ιδρύσει έναν αυτοκράτορα και τρεις υπουργούς, ήταν ακριβώς για να εκπαιδεύουν και να μεταρρυθμίζουν τους κακούς ανθρώπους.

E : Η έκφραση 拱璧 gǒngbì σημαίνει « πλάκα από πολύτιμο λίθο (στρογγυλό σχήμα) που κρατιέται με τα δύο χέρια ». B : Αν και οι τρεις υπουργοί έχουν καθένας μια πλάκα από πολύτιμο λίθο (δηλαδή από ιάσπι) για να κρύβουν το πρόσωπό τους όταν παρουσιάζονται στον αυτοκράτορα, αν και ο αυτοκράτορας έχει ένα άρμα με τέσσερα άλογα, όλα αυτά είναι ανεπαρκή για να τους κάνουν τιμητούς. Η πραγματική δόξα έγκειται στη καλλιέργεια του 道 dào. Ο C αναφέρει τις λέξεις 以先 yǐ xiān « μπροστά » στην ενέργεια να κρατάς μπροστά από το πρόσωπό σου την πλάκα από ιάσπι που αναφέρεται παραπάνω, όταν είσαι μπροστά στον αυτοκράτορα.

Ο E φαντάστηκε ότι εδώ πρόκειται να δώσει σε κάποιον « μια πολύτιμη πλάκα » ή « τέσσερα άλογα ζυγωμένα », και έδωσε στην λέξη 进 jìn την έννοια « δίνω ». Όταν δίνεις σε κάποιον, λέει ο E, μια πολύτιμη πλάκα ή τέσσερα άλογα ζυγωμένα, αυτό το δώρο θεωρείται στον κόσμο ως το πιο σημαντικό τιμήμα, αλλά είναι καλύτερο να δίνεις (δηλαδή να διδάσκεις) το 道 dào στους ανθρώπους. Το 道 dào είναι τόσο τιμητό, που τα πιο τιμητά πράγματα του κόσμου δεν μπορούν να του συγκριθούν.

A : Οι σοφοί της αρχαιότητας δεν ταξίδευαν μακριά για να βρουν το 道 dào; επέστρεφαν (H) στην αρχική τους καθαρότητα και το βρήκαν μέσα τους.

Ακολούθησα τις εκδόσεις A, B και αρκετές άλλες που έχουν 日 rì « μέρα », αντί για 曰 yuē « λέω ».

H : Οι βίαιοι 桀 Jié και 纣 Zhòu ήταν αυτοκράτορες, και όμως δεν κατάφεραν να αποφύγουν την τιμωρία τους. Οι τέσσερις κακοί (που ονομάζονται 共工 Gònggōng, 驩兜 Huāndōu, 三苗 Sānmiao και 鲧 Gǔn) είχαν την αξιοπρέπεια των 三公 sān gōng και όμως δεν κατάφεραν να αποφύγουν μια ατιμώρητη θάνατο. Από την άλλη, ο ακέραιος 伊尹 Yī Yǐn έριξε στον αυτοκράτορα 武王 Wǔwáng, ο σοφός 曹沬 Cáo Mèi αντιμετώπισε τον αυτοκράτορα με περηφάνια, και δεν τιμωρήθηκαν. Δεν φαίνεται από αυτό ότι οι οποίοι ακολουθούν το 道 dào αποφεύγουν τις τιμωρίες; Εάν ο άνθρωπος σκεφτεί μια φορά να ανακτήσει την αρχική του καθαρότητα, όλες οι αμαρτίες του θα εξαλειφθούν αμέσως. Εάν ψάξει το 道 dào, θα το βρει, και θα ανυψωθεί μαζί του πέρα από τη διαφθορά του αιώνα.