Rozdział 62 z Laozi

A : Słowo 奥 ào ma tutaj znaczenie 藏 cáng « schronienie, pojemnik ». 李斯 Lǐ Sī, takie samo znaczenie. B : Tao jest naturalnie subtelne, niemożliwe jest wyrazić jego nazwę, przedstawiać jego formę. Podnosi się w nieskończoność, rozciąga się bez granic, otacza niebo i ziemię w swojej ogromności.

Aliter. E : Słowo 奥 ào ma znaczenie 尊 zūn « szacowny ». W środku pokoju, mówi E, kąt położony na południowym zachodzie nazywa się 奥 ào. W starożytności, gdy budowano dom, umieszczało się drzwi blisko strony wschodniej, a nie w środku. Wtedy kąt położony na południowym zachodzie był najgłębszy i najciemniejszy; to było miejsce, które zawsze zajmował ten, kto ofiarował ofiarę, lub najbardziej szanowana osoba w rodzinie.

Zgodnie z tym wyjaśnieniem, należałoby przetłumaczyć: « Tao jest najbardziej szacownym ze wszystkich istot », ale znaczenie « szacowny », jakie E nadaje słowu 奥 ào, wydaje mi się niewystarczająco uzasadnione.

A : Słowo 宝 bǎo (pot. « chronić ») oznacza tutaj 依 yī « opierać się na ». E, takie samo znaczenie: « opierać się na czymś, aby znaleźć stabilność i spokój ». Gdy człowiek cnotliwy uzyskał Tao, to jakby posiadał skarb wewnątrz siebie; i wszędzie, gdzie idzie, może z niego czerpać ogromne korzyści.

E : Człowiek pozbawiony 善 shàn zaczął tracić Tao. Kiedy raz boi się nieszczęścia i myśli o swoim zbawieniu, jeśli może znaleźć wsparcie w Tao, może zmienić nieszczęście, które go groziło, w trwałe szczęście. 老子 Lǎozǐ chce powiedzieć, że Tao jest rozrzucone po całym wszechświecie, a dobry jak i zły mogą z niego korzystać.

E : Ten fragment odnosi się do człowieka cnotliwego. H : Słowo 市 shì (pot. « rynek, kupować ») oznacza tutaj 利 lì « zysk, przynosić zysk ». 欧阳修 Ōuyáng Xiū nadaje słowu 市 shì jego zwykłe znaczenie: doskonałe słowa, mówi on, mają wiele uroku, 可爱 kě'ài (dosłownie: « mogą być, zasługują na miłość »); przypominają one eleganckie przedmioty, które można, które zasługują na zakup.

Czytelnik zauważy, że ten interpretator traktuje wyrażenie 可以 kěyǐ jako synonim słowa 可 kě, « móc », które zwykle wskazuje, że następujący po nim czasownik należy brać w sensie biernym.

Sic H : 美言可以加人 měi yán kěyǐ jiā rén. E, takie samo znaczenie: piękne czyny zasługują na honorowanie, dzięki nim podnosimy się ponad innych ludzi.

Aliter : Słowo 加 jiā oznacza « wyróżniać się od »; dzięki szlachetnym czynom człowiek wyróżnia się od zwykłych ludzi.

E : Jeśli człowiek ma wady, wystarczy, że się poprawi, aby stać się cnotliwym. Dlatego nie należy go odrzucać z powodu jego wad. Jeśli w starożytności ustanowiono cesarza i trzech ministrów, to właśnie po to, aby uczyć i reformować ludzi wrednych.

E : Wyrażenie 拱璧 gǒngbì oznacza « tabliczkę z kamienia szlachetnego (w kształcie okrągłym), którą trzyma się dwiema rękami ». B : Chociaż trzej ministrowie mają każdy tabliczkę z kamienia szlachetnego, czyli z jadu (aby ukryć twarz, gdy stają przed władcą); chociaż cesarz ma zaprzęg czterech posłusznych koni, to wszystko jest niewystarczające, aby uczynić ich szlachetnymi. Prawdziwa chwała polega na kultywowaniu Tao. C podaje słowa 以先 yǐ xiān « przed », w odniesieniu do działania trzymania przed twarzą wspomnianej powyżej tabliczki z jadu, gdy jest się w obecności cesarza.

E wyobraził sobie, że chodzi tutaj o ofiarowanie komuś « tabliczki szlachetnej » lub « czterech zaprzęgniętych koni », i oddał słowo 进 jìn, które w sensie czynnym oznacza « podarować, ofiarować ». Gdy komuś coś podarowuje, mówi E, tabliczkę szlachetną lub cztery zaprzęgnięte konie, ten dar jest uważany w świecie za najwyższy honor; ale lepiej jest dawać (czyli nauczać) ludziom Tao. Tao jest tak szlachetne, że rzeczy najszlachetniejsze na świecie nie mogą mu być porównane.

A : Starożytni mędrcy nie podróżowali daleko, aby szukać Tao; oni (H) powracali do swojej pierwotnej czystości i znajdowali je w sobie.

Postępowałem zgodnie z A, B i kilkoma innymi edycjami, które zawierają 日 rì « dzień », zamiast 曰 yuē « mówić ».

H : Okrutni 桀 Jié i 纣 Zhòu byli cesarami, i jednak nie uniknęli kary. Czterej zbrodniarze (nazywani 共工 Gònggōng, 驩兜 Huāndōu, 三苗 Sānmiao i 鲧 Gǔn) byli obdarowani godnością 三公 sān gōng : i jednak nie uniknęli hańbiącej śmierci. Z drugiej strony, uczciwy 伊尹 Yī Yǐn upomnił cesarza 武王 Wǔwáng, mądry 曹沬 Cáo Mèi traktował cesarza z dostojeństwem, i nie zostali ukarani. Czy nie widzimy z tego, że ci, którzy idą za Tao, unikają kar? Jeśli człowiek raz pomyśli o odzyskaniu swojej pierwotnej czystości, wszystkie jego grzechy zostaną natychmiast wymazane; jeśli szuka Tao, znajdzie je, i wzleci z nim ponad korupcję świata.