Κεφάλαιο 31 του Λάο Τσε

Κείμενο Κινέζικα

jiābīngzhěxiángzhīhuòzhīyǒudàochǔ
jūnguìzuǒyòngbīngguìyòu
bīngzhěxiángzhīfēijūnzhīéryòngzhītiándànwéishàngměiruòměizhīshìshārén
shāzhětiānxià
shìshàngzuǒxiōngshìshàngyòu
shìpiānjiàngjūnzuǒshàngjiàngjūnyòu
shārénzhòngduōbēiāizhīzhànshèngāichǔzhī

Μετάφραση

Τα καλύτερα όπλα είναι όργανα δυστυχίας.
Όλοι οι άνθρωποι τα μισούν. Γι'αυτό, εκείνος που κατέχει το Tao δεν τα χρησιμοποιεί.
Σε ειρηνικές περιόδους, ο σοφός προτιμά το αριστερό, ενώ εκείνος που πολεμά προτιμά το δεξί.
Τα όπλα είναι όργανα δυστυχίας, δεν είναι όργανα του σοφού.
Τα χρησιμοποιεί μόνο όταν δεν μπορεί να τα αποφύγει, και δίνει προτεραιότητα στην ηρεμία και την ησυχία.
Αν νικήσει, δεν χαιρόται. Να χαιρέσει θα σήμαινε ότι του αρέσει να σκοτώνει ανθρώπους.
Εκείνος που του αρέσει να σκοτώνει ανθρώπους δεν μπορεί να κυβερνήσει την αυτοκρατορία.
Σε ευνοϊκές περιπτώσεις προτιμάται το αριστερό, σε δυστυχείς το δεξί.
Ο υποστράτηγος βρίσκεται αριστερά, ενώ ο αρχιστράτηγος δεξιά.
Αυτό σημαίνει ότι τον τοποθετούν σύμφωνα με τις κηδεμονικές τελετές.
Εκείνος που έχει σκοτώσει πολλούς ανθρώπους πρέπει να τους θρηνήσει με δάκρυα και κλάματα.
Εκείνος που έχει νικήσει σε μια μάχη, τον τοποθετούν σύμφωνα με τις κηδεμονικές τελετές.

Σημειώσεις

Ο Σσε-μα-ουεν-κονγκ λέει: Όσο καλύτερα είναι ένα όπλο ( jiā), τόσο περισσότερους ανθρώπους τραυματίζει (ή σκοτώνει).

Τα ονομάζουμε έτσι γιατί προορίζονται να σκοτώνουν ανθρώπους.

Η λέξη (που σημαίνει "πράγμα") ερμηνεύεται από ορισμένους ως "άνθρωπος". Οι άνθρωποι τα μισούν. Δεν υπάρχει σχόλιο για την έννοια της λέξης huò (που σημαίνει "κάποιος", ίσως). Στο κεφάλαιο IV (βιβλίο I), ο Χο-τσανγκ-κογκ την εξηγεί ως "συνεχώς".

Δεν χρησιμοποιεί τα όπλα.

Αυτή η έννοια προέρχεται από τον Λιου-κιε-φου, ο οποίος εξηγεί την λέξη με τις λέξεις 平居 píngjū.

Η λέξη zuǒ "αριστερή πλευρά" σχετίζεται με την ενεργητική αρχή, yáng και είναι σύμβολο ζωής. Γι'αυτό, σε ευνοϊκές περιπτώσεις (π.χ. γάμους), προτιμάται το αριστερό. Η λέξη yòu "δεξιά πλευρά" σχετίζεται με την παθητική αρχή, yīn και είναι σύμβολο θανάτου. Γι'αυτό, σε δυστυχείς περιπτώσεις (π.χ. κηδείες), προτιμάται το δεξί.

Οι λέξεις 恬惔 tiándàn σημαίνουν κυριολεκτικά: "ηρεμία, ησυχία, μη-δράση". Επειδή σκέφτεται συνεχώς την ηρεμία και τη μη-δράση, αποφεύγει να πολεμήσει. Εκείνος που πιστεύει ότι το καλύτερο σχέδιο είναι να μην πολεμήσει δείχνει ότι εκτιμά περισσότερο τη ζωή των ανθρώπων.

Οι λέξεις 不美 bù měi σημαίνουν κυριολεκτικά: "να μην θεωρεί κάτι όμορφο ή αξιοθαύμαστο", δηλαδή, δεν εγκρίνει τη νίκη που πέτυχε. Αν και τα όπλα βοήθησαν να νικήσει, σκοτώσανε αναπόφευκτα πολλούς ανθρώπους. Γι'αυτό, βαθιά στην καρδιά του, ο σοφός δεν χαιρόται για τη νίκη του. Ορισμένοι σχολιαστές αποδίδουν τη λέξη měi στα όπλα και την εξηγούν ως: "δεν τα εκτιμά (τα όπλα)".

Αν κάποιος χαιρόται για τη νίκη του, αυτό σημαίνει ότι έχει χάσει κάθε αίσθηση λύπης και του αρέσει να σκοτώνει ανθρώπους.

Αν ένας άρχοντας του αρέσει να σκοτώνει ανθρώπους, ο ουρανός τον εγκαταλείπει για πάντα και οι λαοί εξεγείρονται εναντίον του. Ποτέ ένας τέτοιος άνθρωπος δεν έχει καταφέρει να κυβερνήσει για πολύ καιρό την αυτοκρατορία.

Εδώ ο συγγραφέας επιστρέφει στη σκέψη που εκφράστηκε προηγουμένως: σε ειρηνικές περιόδους, ο σοφός προτιμά το αριστερό, ενώ εκείνος που πολεμά προτιμά το δεξί.

Ο υποστράτηγος στην πραγματικότητα είναι κάτω από τον αρχιστράτηγο. Γιατί τον τοποθετούν αριστερά (δηλαδή, στη θέση που αντιστοιχεί στην ενεργητική αρχή yáng και είναι σύμβολο ζωής); Γιατί τοποθετούν τον αρχιστράτηγο δεξιά (δηλαδή, στη θέση που αντιστοιχεί στην παθητική αρχή yīn και είναι σύμβολο θανάτου); Η απάντηση είναι η εξής. Η χρήση των όπλων είναι αιτία πένθους. Αν αυτός νικήσει και σκοτώσει πολλούς ανθρώπους, ακολουθούμε τις κηδεμονικές τελετές και τον τοποθετούμε δεξιά. Ο υποστράτηγος βρίσκεται αριστερά, γιατί δεν έχει το δικαίωμα να προεδρεύει στη σφαγή, ούτε να σκοτώσει έναν αντίπαλο με την προσωπική του εξουσία.

Στην αρχαιότητα, όταν ένας στρατηγός είχε νικήσει, νιώθει πένθος. Βρισκόταν (στο ναό) στη θέση εκείνου που προεδρεύει στις κηδεμονικές τελετές, και με απλά ρούχα, κλάιγε και εκφράζει την απόγνωση του.