Κείμενο στα Κινέζικα
道生一,一生二,二生三,三生万物。
万物负阴而抱阳,冲气以为和。
人之所恶,唯孤、寡、不毂,而王公以为称。
故物或损之而益,或益之而损。
人之所教,我亦教之:强梁者不得其死,吾将以为教父。
Μετάφραση
Το Ντάο γεννήθηκε ένα, ένα γεννήθηκε δύο, δύο γεννήθηκε τρία, τρία γεννήθηκε όλα τα όντα.
Όλα τα όντα αποφεύγουν την ηρεμία και αναζητούν την κίνηση.
Ένα αόρατο πνεύμα σχηματίζει την αρμονία.
Αυτό που οι άνθρωποι μισούν είναι να είναι ορφανοί, ανεπαρκείς, άξιοι, και ωστόσο οι βασιλείς αυτοαποκαλούνται έτσι.
Γι'αυτό, μεταξύ των οντών, μερικά αυξάνονται μειώνοντας και άλλα μειώνονται αυξάνοντας.
Αυτό που οι άνθρωποι διδάσκουν, εγώ το διδάσκω επίσης.
Οι βίαιοι και οι άκαμπτοι άνθρωποι δεν πεθαίνουν φυσικά.
Θα χρησιμοποιήσω το παράδειγμά τους ως βάση για τις οδηγίες μου.
Σημειώσεις
李息斋 : Όσο το Ντάο ήταν συγκεντρωμένο σε εαυτό του, το ένα δεν είχε ακόμη γεννηθεί. Εάν το ένα δεν είχε γεννηθεί, πώς θα μπορούσε να υπήρχε δύο; Το δύο δεν υπήρχε γιατί το ένα δεν είχε ακόμη διαιρεθεί (στο σύμπαν για να σχηματίσει τα όντα). Μόλις το ένα (δηλαδή το Ντάο) γεννήθηκε, αμέσως υπήρχε δύο.
E : Το ένα γεννήθηκε δύο, δηλαδή, ένα διαιρέθηκε σε αρχή 阴 « θηλυκό » και αρχή 阳 « αρσενικό ».
E : Το δύο γεννήθηκε τρία (δηλαδή, δύο έχουν παράγει ένα τρίτο αρχή) : η θηλυκή και η αρσενική αρχή ενώθηκαν και δημιούργησαν την αρμονία.
E : Τρία, δηλαδή αυτό το τρίτο αρχή, το πνεύμα της αρμονίας συμπυκνώθηκε και δημιούργησε όλα τα όντα.
Πολλοί ερμηνευτές εξηγούν τη λέξη 负 ως « στρέφεται το πίσω, αποφεύγει », και τη λέξη 抱 ως « στρέφεται προς, αναζητά ». Σύμφωνα με τον E, η λέξη 阴 αναφέρεται εδώ « στην ηρεμία », 阳 « στην κίνηση ».
童思敬 αναφέρει αυτό το κείμενο στα φυτά και τα δέντρα, και μεταφράζει τις λέξεις 阴 και 阳 ως « το κρύο » και « τη ζέστη ». Τα φυτά, λέει, απομακρύνονται από το κρύο και στρέφονται προς τη ζέστη, και ένα άδειο πνεύμα (ένα ζωτικό αρχή) κυκλοφορεί μέσα τους.
Η λέξη 气 « πνεύμα », έχει σε κάποιο βαθμό την επέκταση της λέξης λατινική anima, που σημαίνει τόσο « πνεύμα » όσο και « ζωτικό αρχή » ; αλλά δεν αναφέρεται, όπως η anima, στη « νοητική ψυχή του ανθρώπου ».
河上公 : Η λέξη 冲 σημαίνει « άδειο, αμετάβλητο ». Αυτό το πνεύμα αρμονίας είναι η ρίζα όλων των οντών, αλλά είναι άδειο, μαλακό και αδύναμο, δεν είναι της ίδιας φύσης με τα όντα.
严君平 : Αυτό που είναι μικρό, περιορισμένο, μαλακό και αδύναμο (το Ντάο), ήταν η αρχή του ουρανού και της γης και η μητέρα όλων των οντών, αλλά οι άνθρωποι μισούν την αδυναμία, το περιορισμένο, την ανεπάρκεια, και ωστόσο οι πρίγκιπες και οι βασιλείς χρησιμοποιούν αυτά τα ονόματα για να αυτοαποκαλούνται. Δεν είναι επειδή θεωρούν την ταπεινότητα, την αδυναμία, ως τους ισχυρότερους μηχανισμούς του κόσμου;
河上公 : Αυτά τα ονόματα που χρησιμοποιούν οι βασιλείς είναι όροι ταπεινότητας. Εάν οι πρίγκιπες και οι βασιλείς δεν ταπεινώνονταν, η αυτοκρατορία δεν θα τους υποτάσσονταν. Γι'αυτό οι αυτοκράτορες 尧 και 舜 κατέλαβαν τον θρόνο και τον αντιμετώπιζαν σαν να ήταν ξένος, τα καλά τους είχαν απεριόριστη έκταση, και μέχρι σήμερα γιορτάζουν την αρετή τους. Όποιος ταπεινώνεται, ανυψώνεται από τους ανθρώπους.
刘歆 : Αυτοί που δημιούργησαν, στην αρχαιότητα, τις ταπεινές ονομασίες με τις οποίες οι πρίγκιπες έπρεπε να αυτοαποκαλούνται, τις πήραν από τις συνθήκες που οι άνθρωποι γενικά περιφρονούν. Θέλησαν έτσι, παρά την αριστοκρατία και την ανώτερη θέση τους, οι βασιλείς να μην ξεχνούν την ταπεινή και κοινή κατάσταση από την οποία προέρχονται.
B : Οι βασιλείς αυτοαποκαλούνται έτσι, γιατί η μείωση είναι η ρίζα της αύξησης, γιατί, ελαττώνοντας και ταπεινώνοντας εξωτερικά, πλουτίζεις και ανυψώνεις εσωτερικά.
河上公 : 桀 και 纣 χρησιμοποίησαν μόνο για τον εαυτό τους τα πλούτη και την εξουσία της αυτοκρατορίας, τυραννούσαν τον λαό και ικανοποιούσαν τις επιθυμίες τους, δεν σκέφτονταν παρά για τον εαυτό τους, χωρίς να φροντίζουν για τους άλλους ανθρώπους, έτσι, αν και κατέλαβαν τον θρόνο, όλη η αυτοκρατορία τους εγκατέλειψε. Βλέπουμε έτσι ότι όσοι ανυψώνουν τον εαυτό τους, ταπεινώνονται από τους ανθρώπους.
河上公 : Αυτό που οι άνθρωποι διδάσκουν, ποτέ δεν έχασα να το διδάσκω. Αλλά οι συνηθισμένοι άνθρωποι δεν ξέρουν να διδάσκουν τους άλλους. Σκέφτονται μόνο να αυξήσουν τις γνώσεις τους, τους κάνουν υπερήφανους, αλαζόνες, και αυτή η υπερηφάνεια τους ωθεί σε βίαιες πράξεις. Δεν γνωρίζουν ότι οι βίαιοι άνθρωποι ποτέ δεν πεθαίνουν με φυσικό τρόπο. Εγώ διδάσκω τους ανθρώπους να μειώνουν καθημερινά τις επιθυμίες τους, να διατηρούν την ταπεινότητα και την ευγένεια, για να διατηρήσουν την αρετή της αρμονίας που είναι η βάση και η στήριξη της ζωής τους.
A, B : Οι άνθρωποι της πολυάριθμων διδάσκουν να εγκαταλείψουν την αδυναμία για τη δύναμη, την απαλότητα για την σκληρότητα, εγώ διδάσκω να εγκαταλείψουν τη δύναμη για την αδυναμία, την σκληρότητα που αντιστέκεται για την απαλότητα που ξέρει να παραχωρήσει στα εμπόδια.
Σύμφωνα με τους ερμηνευτές A, B, φαίνεται ότι θα έπρεπε να υπάρχει στο κείμενο: « Διδάσκω το αντίθετο από αυτό που διδάσκουν οι συνηθισμένοι άνθρωποι ».
Πολλές σχολιαστές έχουν παραλείψει αυτό το τμήμα, λόγω της αδυναμίας τους να εξαλείψουν την αντίφαση που παρουσιάζει. Ίσως είναι καλύτερα να υιοθετήσουμε τη διδασκαλία ενός αρχαίου κειμένου που αναφέρεται στις παραλλαγές του G: « Αυτό που οι άνθρωποι με έχουν διδάξει, το διδάσκω και εγώ στους άλλους ανθρώπους ».
E : 教父 : Όπως να λέει « Η πρώτη από όλες (τις οδηγίες μου) ». Βλέπουμε ότι ο E μεταφράζει 父 ως 先 « αυτό που προηγείται », το πρώτο πράγμα. 老子 λέει ότι « Οι βίαιοι άνθρωποι δεν έχουν καλό θάνατο ». Αν και οι άνθρωποι της εποχής του διδάσκουν αυτή τη διδασκαλία, δεν την καταλάβαιναν πλήρως και δεν την θεωρούσαν πολύ σημαντική. Ο συγγραφέας την παίρνει ως βάση για τις οδηγίες του, γιατί καταλαβαίνει όλη την σημασία της.
河上公 εξηγεί τη λέξη 父 ως 磬折 , « είδος καμπάνας που χρησιμοποιούσαν για να καλέσουν τον λαό να έρθει να ακούσει την διδασκαλία ». Εδώ, αυτή η λέξη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μεταφορικά για να αναφέρεται σε αυτόν που ανακοινώνει, που κηρύττει μια διδασκαλία: « Θα γίνω ο κήρυκας της διδασκαλίας ».
Μόνο ένας σχολιαστής (G) μεταφράζει τις λέξεις 教父 στο κυριολεκτικό νόημα: « Θα γίνω ο πατέρας της διδασκαλίας ».