Κεφάλαιο 50 του Λάο Τσε

出chū生shēng入rù死sǐ。
生shēng之zhī徒tú十shí有yǒu三sān，死sǐ之zhī徒tú十shí有yǒu三sān，人rén之zhī生shēng，动dòng之zhī死sǐ地dì，十shí有yǒu三sān。
夫fú何hé故gù？
以yǐ其qí生shēng生shēng之zhī厚hòu。
盖gài闻wén善shàn摄shè生shēng者zhě，陆lù行xíng不bù遇yù虎hǔ兕sì，入rù军jūn不bù被bèi甲jiǎ兵bīng。
兕sì无wú所suǒ投tóu其qí角jiǎo，虎hǔ无wú所suǒ措cuò其qí爪zhuǎ，兵bīng无wú所suǒ容róng其qí刃rèn。
夫fú何hé故gù？
以yǐ其qí无wú死sǐ地dì。

Η ζωή και ο θάνατος είναι δύο πράγματα που αντιστοιχούν μεταξύ τους. Ο θάνατος είναι συνέπεια της ζωής. Μόλις ο άνθρωπος βγει από τη ζωή, μπαίνει αμέσως στον θάνατο. Οι αρχαίοι έλεγαν: Όλοι οι άνθρωποι επιθυμούν μόνο να απελευθερωθούν από τον θάνατο, δεν ξέρουν να απελευθερωθούν από τη ζωή.

Αυτό το κείμενο έχει λάβει πολλαπλές ερμηνείες. Η εξήγηση του 严君平 Yán Jūn Píng μου φαίνεται η πιο πειστική: Υπάρχουν δεκατρείς αιτίες ζωής, δηλαδή δεκατρείς τρόποι για να φτάσει κανείς στη πνευματική ζωή, δηλαδή: η κενότητα, η προσκόλληση στο 无 wú, η καθαρότητα, η ήρεμη, η αγάπη για το σκοτάδι, η φτώχεια, η μαλακία, η αδυναμία, η ταπεινότητα, η απλοποίηση, η ταπεινοφροσύνη, η ευελιξία, η οικονομία. Υπάρχουν δεκατρείς αιτίες θανάτου, που είναι το αντίθετο των δεκατριών καταστάσεων που μόλις αναφέραμε, δηλαδή: η πληρότητα, η προσκόλληση στα όντα, η ακαθαρσία, η ταραχή, η επιθυμία να λάμπει κανείς, η πλούτος, η σκληρότητα, η δύναμη, η περηφάνια, η υπερβολή της αφθονίας, η υπερηφάνεια, η ακαμψία, η αφέλεια.

Ο συγγραφέας μιλάει εδώ για τους ανθρώπους της εποχής, που είναι πάρα πολύ προσκολλημένοι στη ζωή του κόσμου και δεν γνωρίζουν το 道 Dào. Η έκφραση 生生 shēngshēng σημαίνει «να προσπαθεί κανείς να διατηρήσει τη ζωή του». Πώς συμβαίνει ότι ενώ ψάχνουν με επιθυμία την ευτυχία, βρίσκουν την δυστυχία; Είναι επειδή σκέφτονται μόνο να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους και να εξυπηρετήσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα, δεν ξέρουν ότι όσο περισσότερο είναι επιμελείς να βρουν τρόπους για να ζήσουν, τόσο περισσότερο πλησιάζουν τον θάνατο.

Τα θαλάσσια τέρατα βλέπουν ότι τα βάθη δεν είναι αρκετά βαθιά και σκάβουν ακόμη πιο βαθιά, οι γυπαετοί και οι αετοί βλέπουν ότι τα βουνά είναι πολύ χαμηλά και κάνουν ακόμη πιο ψηλά τα φωλιά τους, ούτε τα βέλη των κυνηγών ούτε τα δίχτυα των ψαράδων μπορούν να τα φθάσουν. Φαίνεται ότι βρίσκονται σε μέρη απρόσιτα για τον θάνατο, αλλά η επιθυμία για τροφή τους κάνει να βγουν από τα βάθη και να κατεβούν από τα ύψη, και δεν αργούν να πεθάνουν. Έτσι, οι ανάγκες της υλικής ζωής και η άγρια επιθυμία για ευχαρίστηση οδηγούν τον άνθρωπο στο θάνατο.

毕静 Bì Jìng: Ένας αρχαίος έλεγε: Αυτός που αγαπά τη ζωή μπορεί να σκοτωθεί, αυτός που αγαπά την καθαρότητα μπορεί να μολυνθεί, αυτός που αγαπά τη δόξα μπορεί να καλυφθεί με ατιμία, αυτός που αγαπά την τέλεια μπορεί να την χάσει. Αλλά αν ο άνθρωπος παραμένει ξένος στη σωματική ζωή, ποιος μπορεί να τον σκοτώσει; Αν παραμένει ξένος στην καθαρότητα, ποιος μπορεί να τον μολύνει; Αν παραμένει ξένος στη δόξα, ποιος μπορεί να τον κατηγορήσει; Αν παραμένει ξένος στην τέλεια, ποιος μπορεί να του την αφαιρέσει; Αυτός που καταλαβαίνει αυτό μπορεί να παίζει με τη ζωή και τον θάνατο.

刘克福 Liú Kèfú: Γιατί ο άνθρωπος μπορεί να τραυματιστεί από το κέρατο του 兕 sì, από τα νύχια του 虎 hǔ, από το ξίφος του στρατιώτη; Γιατί έχει σώμα. Αν ξέρει να απελευθερωθεί από το σώμα του, εσωτερικά δεν θα βλέπει πια το σώμα του, εξωτερικά δεν θα βλέπει πια τα αισθητά αντικείμενα. Ο θάνατος δεν θα μπορεί να τον φθάσει από κανένα σημείο.