“-lar” eki
Çince’de 们 eki, şahıs zamirlerine ve bazı insan isimlerine eklenerek çoğul anlamı verir:
我 → 我们 biz
你 → 你们 siz
他 → 他们 onlar / erkekler
她 → 她们 onlar / kadınlar
DİKKAT
们 yalnıza insanlar için kullanılır. "Kediler" anlamında 猫们 denemez (猫 = kedi).
Ayrıca, bir sayı ya da ölçü kelimesi isimden önce geliyorsa 们 kullanılmaz:
三个学生们 yanlıştır. Doğrusu 三个学生'dir.
们 bazı isimlere de bir grup belirtmek için eklenebilir:
同学们 sınıf arkadaşları (bir gruba hitap ederken)
哪 ve 什么 arasındaki fark
Kelime dağarcığından muhtemelen fark etmişsinizdir: Milliyetler, ülke isimlerine "insan" anlamındaki 人 eklenerek yapılır:
中国 Çin → 中国人 Çinliler
法国 Fransa → 法国人 Fransızlar
Soru sorarken ülke isminin ilk hecesinin yerine 哪 kullanılır:
你是哪国人？ Hangi ülkedensin?
哪 sayılabilir varlıklar için "hangi, hangisi?" anlamına gelir (ülke sayısı sınırlıdır).
什么 sayılamayan varlıklar ya da sonsuz çeşitlilikteki şeyler için "ne, ne gibi?" anlamında kullanılır.
Not
Milliyeti sormak için bazen 你是什么人？ denilse de bu ifade kaba olabilir ve "Ne tür bir insansın?" şeklinde anlaşılabilir. Bu yüzden tercih edilmemelidir.
都 zarfı
都 "hepsi" anlamına gelen bir zarftır ve Çince’de tüm zarflar gibi fiilin (ya da fiilden önceki başka bir zarfın) önüne gelir.
Örnek: 我们都是法国人。 Hepimiz Fransızız.
"Hepsi değil" ifadesi 不都 şeklinde kullanılır. Örnek:
她们不都说汉语。 Onların hepsi Çince konuşmuyor.
都不 "hiçbiri" anlamına gelir (tümü değil):
我的学生都不会说日语。 Öğrencilerimin hiçbiri Japonca konuşamaz.
Diyalogdan örnekler:
他们都是我的同学。 Onların hepsi benim sınıf arkadaşım.
他们不都会说汉语。 Onların hepsi Çince konuşamaz.
我们都不会写汉字。 Bizden hiçbiri Çince karakterleri yazamaz.
会 yardımcı fiili
Daha önce üç eylem fiili görmüştük: 学 öğrenmek, 说 konuşmak, 写 yazmak.
会 fiili "bir şeyi yapabilmek" anlamına gelen bir yardımcı fiildir ve fiilin önüne gelir:
他会说法语。 O Fransızca konuşabilir.
Alternatif soru oluşturmak için sorunun üzerinde durulan fiil ikilenir. Örneğin, "Çince konuşabiliyor musun?" sorusunda soru "sahip olmak" (abilité) üzerine:
你会不会说汉语？ Çince konuşabiliyor musun?
呢 parçacığı: Ünlem ve şaşkınlık
2. derste 呢 'nin soruyu tekrarlamak için kullanıldığını görmüştük. Fakat 呢 aynı zamanda hafif bir şaşkınlık ya da vurgu ifade etmek için de kullanılabilir.
Diyalogdan örnek:
她是哪国人呢？ Peki o, hangi ülkeli? (ilgi ya da merak tonu)
都 ile 是不是 kullanımı
Diyalogda şu cümleye rastlıyoruz:
你们是不是都学中文？ Hepiniz Çince mi okuyorsunuz?
Burada 都 zarfı alternatif soru yapısında sorun yaratmaz çünkü fiil 学'ın üzerine değil, 是'ın üzerine gelir. Yani 是 ikilenir, 都'dan sonra gelen fiil değil.
Burada 是 vurgulamak için öne alınmıştır. Bu da 是'ın başka bir kullanımıdır.
