Gramatyka lekcji 5

Liczba mnoga z 们

W języku chińskim przyrostek 们 men dodaje się do zaimków osobowych oraz niektórych rzeczowników określających osoby, aby zaznaczyć liczbę mnogą:

我 → 我们 wǒmen my
你 → 你们 nǐmen wy
他 → 他们 tāmen oni / one
她 → 她们 tāmen one

们 może również dodawać się do niektórych rzeczowników, aby wskazać grupę:
同学们 tóngxuémen koledzy z klasy (zwracając się do grupy)

Różnica między 哪 a 什么

Jak zapewne zauważyliście w słownictwie, narodowość tworzy się przez dodanie "człowiek" 人 rén do nazwy kraju:
中国 Chiny → 中国人 Chińczycy
法国 Francja → 法国人 Francuzi

Pytanie tworzy się przez zastąpienie pierwszej sylaby nazwy kraju przez 哪 nǎ:
你是哪国人？ Nǐ shì nǎguórén? Z jakiego kraju jesteś?

哪 oznacza "który, który z..." w odniesieniu do rzeczy policzalnych (nie ma nieskończonej liczby krajów).
什么 oznacza "co, jaki?" w odniesieniu do rzeczy niepoliczalnych (jest nieskończenie wiele różnych osób).

Przysłówek 都

都 dōu "wszyscy" to przysłówek i, podobnie jak wszystkie przysłówki w języku chińskim, występuje przed czasownikiem (lub przed innym przysłówkiem, który z kolei występuje przed czasownikiem).

Przykład: 我们都是法国人。 Wszyscy jesteśmy Francuzami.

"Nie wszyscy" tłumaczy się jako 不都. Przykład:
她们不都说汉语。 Nie wszystkie z nich mówią po chińsku.

都不 tłumaczy się jako "żaden" (wszyscy... nie):
我的学生都不会说日语。 Żaden z moich uczniów nie mówi po japońsku.

Przykłady z dialogu:
他们都是我的同学。 Oni wszyscy są moimi kolegami z klasy.
他们不都会说汉语。 Oni nie wszyscy potrafią mówić po chińsku.
我们都不会写汉字。 Żaden z nas nie umie pisać chińskich znaków.

Czasownik posiłkowy 会

Widzieliśmy już trzy czasowniki określające czynności: 学 xué uczyć się, 说 shuō mówić, 写 xiě pisać.

Czasownik 会 huì to czasownik posiłkowy oznaczający "umieć coś zrobić". Występuje przed czasownikiem:
他会说法语。 Tā huì shuō fǎyǔ. On umie mówić po francusku.

Aby utworzyć pytanie alternatywne, należy podwoić czasownik, na którym opiera się pytanie. Na przykład, w zdaniu "Czy umiesz mówić po chińsku?" pytanie dotyczy "umieć":
你会不会说汉语？ Nǐ huì bú huì shuō hànyǔ? Umiesz mówić po chińsku?

Cząstka 呢: wykrzyknik i zdziwienie

Widzieliśmy w sekcji 2, że 呢 ne służy do powtarzania pytania. Ale 呢 może również wyrażać lekkie zdziwienie lub nacisk.

Przykład z dialogu:
她是哪国人呢？ Tā shì nǎ guó rén ne? A ona, z jakiego kraju jest? (z nutką zainteresowania lub ciekawości)

Użycie 是不是 z 都

W dialogu pojawia się zdanie:
你们是不是都学中文？ Nǐmen shì bú shì dōu xué zhōngwén? Czy wszyscy się uczą chińskiego?

W tym przypadku przysłówek 都 nie sprawia problemu w formie pytań alternatywnych, ponieważ odnosi się do czasownika 学, a nie do 是. To 是 jest podwojone, a nie czasownik następujący po 都.

Tutaj 是 jest umieszczone na początku dla wzmocnienia. To kolejne zastosowanie 是.