Κεφάλαιο 39 του Λάο Τσε

苏辙 Sū Zhé : Η Ενότητα, αυτό είναι ο Δρόμος. Από τον Δρόμο όλα τα όντα απέκτησαν τη φύση τους. Οι άνθρωποι της αυτοκρατορίας βλέπουν τα όντα και ξεχνούν τον Δρόμο. Είναι ικανοποιημένοι μόνο με το να γνωρίζουν ότι ο ουρανός είναι καθαρός, η γη είναι ήσυχη, οι θεοί έχουν θεϊκή νοημοσύνη, οι κοιλάδες μπορούν να γεμίσουν, τα μυριά πράγματα γεννιούνται, οι άρχοντες και οι βασιλείς είναι τα πρότυπα του κόσμου. Αλλά αγνοούν ότι είναι από τον Δρόμο που απέκτησαν αυτά τα χαρακτηριστικά. Η μεγαλειότητα του ουρανού και της γης, η αριστοκρατική θέση των αρχόντων και των βασιλέων, είναι αποτέλεσμα της Ενότητας. Αλλά τι είναι η Ενότητα; Την κοιτάζετε και δεν μπορείτε να την δετε, θέλετε να την αγγίξετε και δεν μπορείτε. Φαίνεται ότι είναι το πιο λεπτό πράγμα στον κόσμο.

Έχω μεταφράσει τη λέξη 贞 zhēn ως « πρότυπο ». E: Οι άρχοντες και οι βασιλείς βρίσκονται πάνω από τους ανθρώπους. Η αυτοκρατορία τους τιμά και τους θεωρεί πρότυπα. H το εξηγεί με 长 zhǎng, « ανώτερος, αρχηγός ».

E: Η έκφραση 天无以清 tiān wú yǐ qīng, κυριολεκτικά « αν ο ουρανός δεν είχε καθαρότητα », σημαίνει « αν ο ουρανός χάσει την Ενότητά του », δηλαδή αυτό που αποτελεί τη φύση του.

H: Ο ουρανός, η γη και όλα τα όντα προέρχονται από την ουσία του Δρόμου. Είναι επειδή ο ουρανός απέκτησε αυτή την Ενότητα, αυτή την ουσία, που είναι καθαρός και ανεβαίνει με τη μορφή αιθέρα πάνω από τα κεφάλια μας, κ.λπ. Αν ο ουρανός δεν είχε αυτή την Ενότητα, δηλαδή αν δεν είχε από τον Δρόμο αυτή την καθαρότητα που αποτελεί τη φύση του, θα σπάσει και δεν θα μπορούσε να στεφανωθεί. Αν η γη δεν είχε αυτή την Ενότητα, θα έπεφτε σε γρήγορο κίνημα (πολλοί ερμηνευτές εξηγούν τη λέξη 发 fā ως « να κινηθεί ») και δεν θα μπορούσε να μείνει ήσυχη για να υποστηρίξει τα όντα. Αν οι άνθρωποι δεν την είχαν, τα μέσα τους για να ζουν θα εξαντλούνταν και δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν χωρίς τέλος στους απογόνους και τους εγγονούς τους. Αν τα μυριά (δηλαδή όλα) τα όντα δεν την είχαν, θα εξαφανίζονταν και θα σταματούσαν να υπάρχουν. Αν οι άρχοντες και οι βασιλείς δεν την είχαν, θα ανατρεπόντουσαν και δεν θα μπορούσαν να μείνουν ήσυχοι στο θρόνο τους, υψηλό και αριστοκρατικό. Σε αυτό το σημείο ο 老子 Lǎozǐ επιμένει ιδιαίτερα, γιατί θέλει οι βασιλείς να κρατηθούν στον Δρόμο και να κυβερνήσουν με την μη-ενέργεια.

Σε γενικές γραμμές, κάθε άνθρωπος που υποτάσσεται σε άλλους και ενεργεί μόνο με τις εντολές τους, ονομάζεται 下贱 xiàjiàn « χαμηλός και αχρείος ». Είναι μια σύγκριση που εφαρμόζεται στον Δρόμο. Ο Δρόμος δεν έχει όνομα και όλα τα όντα στον κόσμο μπορούν να τον χρησιμοποιήσουν, όπως χρησιμοποιούμε έναν άνθρωπο χαμηλής κοινωνικής τάξης. Αν οι άρχοντες και οι βασιλείς έμεναν στο θρόνο τους υψηλό και αριστοκρατικό χωρίς να έχουν τον Δρόμο, θα ανατρεπόντουσαν σύντομα. Δεν είναι φανερό ότι ο Δρόμος είναι η βάση και η ρίζα τους;

Πολλές εκδόσεις αναφέρουν: 侯王无以为贞 hóu wáng wú yǐ wéi zhēn, « Αν οι άρχοντες και οι βασιλείς σταματήσουν να είναι πρότυπα (του κόσμου) και περηφανεύονται για την αριστοκρατική τους θέση και τη θέση τους... ». Η δομή που επέλεξα, σύμφωνα με το σχόλιο του 刘歆 Liú Xīn, μου φάνηκε πιο κανονική και λογική. « Να είσαι αριστοκράτης (λέει αυτός ο ερμηνευτής) και να ξεχνάς την αριστοκρατική σου θέση, να είσαι υψηλόβαθμος και να ξεχνάς την υψηλή σου θέση, είναι ο τρόπος να είσαι πρότυπο της αυτοκρατορίας και να μην ανατρεφθείς ».

E: Στην τάξη της φύσης, οι άρχοντες και οι βασιλείς είναι του ίδιου είδους με τον ταπεινό άνθρωπο του λαού. Αν οι λαοί τους υποτάσσονται, απλοί πολίτες που ήταν, γίνονται άρχοντες και βασιλείς. Αν οι λαοί τους εγκαταλείπουν, από άρχοντες και βασιλείς που ήταν, πέφτουν στην τάξη των απλών πολιτών. Από αυτό βλέπουμε ότι η αριστοκρατική θέση και η υψηλή θέση των αρχόντων και των βασιλέων έχουν ως βάση την ταπεινή και απλή τάξη του λαού. Όταν οι άρχοντες και οι βασιλείς αυτοπροσώπως τους ονομάζουν με ταπεινότητα ορφανούς, ανεπαρκείς, άξιοι λύπης, χρησιμοποιούν τις ονομασίες που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τον φτωχό λαό και τους ανθρώπους χαμηλής κοινωνικής τάξης. Αν αυτοπροσώπως τους ονομάζουν έτσι, αντί να χρησιμοποιούν επιβλητικούς τίτλους, είναι επειδή δεν έχουν ξεχάσει την ταπεινή τους προέλευση.

Σύμφωνα με τον 谢灵运 Xiè Língyùn, η έννοια της λέξης 致 zhì δεν έχει εξηγηθεί ακόμη ικανοποιητικά, την θεωρεί περιττή.

B και 谢灵运 Xiè Língyùn: Με μια πληθώρα υλικών, δημιουργείτε ένα άρμα. Το άρμα είναι ένα συλλογικό όνομα των διαφορετικών υλικών από τα οποία αποτελείται ένα άρμα. Αν τα μετρήσετε ένα-ένα (αν διαλύσετε το άρμα), θα έχετε ένα άξονα, τροχούς, ακτίνες, άξονα, ζυγό, κ.λπ. Αν δώσετε σε αυτά τα διαφορετικά μέρη τα αντίστοιχα ονόματά τους, το όνομα « άρμα » θα εξαφανιστεί. Αν τα αγνοήσετε, δεν θα υπάρχει πια άρμα.

Ομοίως, είναι η ένωση και το σύνολο του λαού που δημιουργεί έναν άρχοντα ή έναν βασιλιά. Άρχονας, βασιλιάς, είναι συλλογικά ονόματα του λαού.

Αν αγνοήσετε τον λαό, δεν θα υπάρχουν πια άρχοντες ή βασιλείς.

Οποιοσδήποτε όμορφο είναι ένα άρμα, έγινε έτσι μόνο από τη συλλογή πολλών μικρών υλικών. Οποιοσδήποτε αριστοκρατικός είναι ένας άρχοντας ή ένας βασιλιάς, δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συλλογή πολλών ανθρώπων χαμηλής κοινωνικής τάξης.

Είναι επομένως επιθυμητό οι άρχοντες και οι βασιλείς να γνωρίζουν να ταπεινώνονται μεταξύ των τιμών τους και να γίνονται απλοί και ταπεινοί όπως ο Δρόμος. Όταν ένας άρχοντας έχει τον Δρόμο, δεν είναι δυνατό στους ανθρώπους να τον ανυψώσουν ή να τον ταπεινώσουν. Δεν θέλει να εκτιμάται όπως ο χρυσόλιθος, ούτε να περιφρονείται όπως η πέτρα. Οπότε, αν οι άρχοντες και οι βασιλείς χάνουν τον λαό τους, είναι επειδή έχασαν την Ενότητα (τον Δρόμο). Αν χάνουν την Ενότητα, είναι επειδή, περηφανευόμενοι για την αριστοκρατική τους θέση και τη θέση τους, εγκαταλείπονται στο θρόνο τους σε ταπεινά πάθη. Ο 老子 Lǎozǐ εξηγεί εδώ την αιτία της αριστοκρατικής θέσης και της υψηλής θέσης, για να αποτρέψει τους ανθρώπους από το να τις επιδιώκουν.