Γραμματική από το μάθημα 3

Ακολουθία 3: γραμματική

Σε αυτή την ακολουθία, θα δούμε το ρήμα "είμαι" 是, τις ερωτηματικές λέξεις 什么 και 谁, το μόριο προσδιορισμού 的, τη σύνθεση κινεζικών ονομάτων καθώς και τη διαφορά μεταξύ 学生 και 同学.

Το ρήμα είναι 是

Το ρήμα "είμαι" 是 shì στα κινεζικά χρησιμοποιείται πολύ λιγότερο συχνά από ό,τι στα γαλλικά.

Θυμάστε τα περιγραφικά ρήματα που είδαμε στην ακολουθία 1;

Πρόκειται για τα 好 hǎo "είναι καλό", 客气 kèqi "είναι ευγενικό", 老 lǎo "είναι γέρος" και 高兴 gāoxìng "είναι χαρούμενο/η".

Πρέπει να θυμόμαστε δύο κανόνες σχετικά με αυτά τα ρήματα:
1- στις καταφατικές προτάσεις, έχουν συγκριτική σημασία. Παράδειγμα: 他老 "Είναι γέρος ενώ...". Για να καταργήσουμε τη σύγκριση, πρέπει να προσθέσουμε το επίρρημα "πολύ" 很 hěn: 他很老。 "Είναι (πολύ) γέρος".
2- τα περιγραφικά ρήματα περιλαμβάνουν ήδη το ρήμα "είμαι". Δεν πρέπει επομένως να βάζουμε το ρήμα 是 shì μαζί με τα περιγραφικά ρήματα.

Η ακόλουθη πρόταση είναι επομένως λανθασμένη: 他是老。
Ωστόσο, αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη των γαλλόφωνων φοιτητών.

Το ρήμα "είμαι" 是 shì χρησιμοποιείται επομένως μόνο με ουσιαστικά:
他是老师。 Tā shì lǎoshī. Αυτός είναι δάσκαλος.
他是谁？ Tā shì shéi? Ποιος είναι αυτός;
她是我的同学。 Tā shì wǒ de tóngxué. Αυτή είναι η συμμαθήτριά μου.

Η ελλειμματική ερώτηση: 什么 και 谁

Στη προηγούμενη ακολουθία είδαμε την πλήρη ερώτηση, δηλαδή μια ερώτηση στην οποία μπορούμε να απαντήσουμε με ναι ή όχι. Αυτή η ερώτηση σχηματίζεται προσθέτοντας 吗 ma στο τέλος μιας πρότασης.
Παράδειγμα: 你是老师吗？ Nǐ shì lǎoshī ma? Είσαι δάσκαλος;

Μια ελλειμματική ερώτηση είναι μια ερώτηση στην οποία δεν μπορούμε να απαντήσουμε ούτε με ναι ούτε με όχι. Πρόκειται για μια ερώτηση που ζητά επιπλέον πληροφορία. Χρησιμοποιούμε τότε ερωτηματικές λέξεις.

Ακολουθούν οι δύο ερωτηματικές λέξεις αυτής της ακολουθίας:

Το 什么 shénme σημαίνει "τι" ή "ποιος/α/ο". Χρησιμοποιείται για να ζητήσουμε πληροφορίες για αντικείμενα ή έννοιες.
Το 谁 shéi σημαίνει "ποιος". Χρησιμοποιείται για να ζητήσουμε πληροφορίες για άτομα.

Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε στις ελλειμματικές ερωτήσεις είναι ότι δεν γίνεται αντιστροφή του υποκειμένου: η ερωτηματική λέξη βρίσκεται στην ίδια θέση με τη λέξη της απάντησης.

他是谁？ Tā shì shéi? Ποιος είναι αυτός;
他是李老师。 Tā shì Lǐ lǎoshī. Αυτός είναι ο δάσκαλος Λι.

你叫什么 名字？ Nǐ jiào shénme míngzì? Πώς σε λένε;
我叫月月。 Wǒ jiào Yuèyue. Με λένε Γιουέγιουε.

Οι προσωπικές αντωνυμίες 他 και 她

Στα κινεζικά, η αντωνυμία "αυτός" και η αντωνυμία "αυτή" προφέρονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο: tā. Ωστόσο, γράφονται με διαφορετικά ιδεογράμματα:

他 tā: αυτός (αρσενικό)
她 tā: αυτή (θηλυκό)

Αυτή η διάκριση στη γραφή είναι σχετικά πρόσφατη στην ιστορία των κινεζικών. Εισήχθη στις αρχές του 20ού αιώνα υπό την επίδραση των ευρωπαϊκών γλωσσών. Στην προφορική γλώσσα, το πλαίσιο μάς επιτρέπει να γνωρίζουμε εάν μιλάμε για έναν άνδρα ή μια γυναίκα.

Επισκόπηση των προσωπικών αντωνυμιών που έχουμε δει μέχρι στιγμής:
我 wǒ: εγώ
你 nǐ: εσύ
他 tā: αυτός
她 tā: αυτή
我们 wǒmen: εμείς
你们 nǐmen: εσείς
他们 tāmen: αυτοί
她们 tāmen: αυτές

Το μόριο προσδιορισμού 的

Το 的 de είναι ένα μόριο προσδιορισμού. Χρησιμοποιείται για να συνδέσει τον προσδιορισμό (μια συμπληρωματική πληροφορία) με το προσδιοριζόμενο (αυτό για το οποίο μιλάμε) σύμφωνα με την ακόλουθη δομή:

Παράδειγμα: 老师的名字 lǎoshī de míngzì το όνομα του δάσκαλου: αυτό για το οποίο μιλάμε είναι ένα όνομα 名字, αλλά όχι οποιοδήποτε όνομα. Ο προσδιορισμός, που παρέχει μια συμπληρωματική πληροφορία (δάσκαλος), προσδιορίζει το προσδιοριζόμενο: πρόκειται για εκείνο του δάσκαλου, όχι εκείνο κάποιου άλλου.

Μιλάμε επίσης για ένα μόριο "κτητικό", ωστόσο η κατοχή αποτελεί μόνο μια πτυχή του προσδιορισμού. Παρεμπιπτόντως, ο προσδιορισμός μπορεί να είναι μια λέξη, αλλά επίσης μια πρόταση (η οποία συχνά μεταφράζεται ως δευτερεύουσα πρόταση στη γαλλική γλώσσα).

Για παράδειγμα: 叫月月的学生 ο/οι μαθητής/ες που ονομάζεται/ονται Γιουέγιουε

Παρατηρήστε ότι η δομή είναι αντίθετη από αυτή των γαλλικών. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό σημείο για να διακρίνουμε λιγότερο προφανείς ομάδες λέξεων:
老师的学生 lǎoshī de xuéshēng οι μαθητές του δάσκαλου
学生的老师 xuéshēng de lǎoshī ο δάσκαλος των μαθητών

Αυτό λειτουργεί επίσης με τις προσωπικές αντωνυμίες για να σχηματίσουμε τους κτητικούς επιθέτους:
我的: δικός μου/η/ο/οι
你的: δικός σου/η/ο/οι
他的: δικός του/της/των (για άνδρα)
她的: δικός του/της/των (για γυναίκα)

Για παράδειγμα:
我的老师 wǒ de lǎoshī: ο δάσκαλός μου
她的同学 tā de tóngxué: ο/η συμμαθητής/τρια της (για γυναίκα)

Το προσδιοριζόμενο μπορεί να λείπει (υπονοείται ή είναι άγνωστο). Οι κτητικοί επιθέτες γίνονται τότε κτητικές αντωνυμίες:
我的: δικός μου/η/ο
李老师的: εκείνος/η του δάσκαλου Λι

Η σύνθεση κινεζικών ονομάτων

Στα κινεζικά, το επώνυμο (姓 xìng) προηγείται πάντα του ονόματος (名字 míngzì). Αυτό είναι αντίθετο από τα γαλλικά.

Παράδειγμα: 李明 Lǐ Míng — το 李 είναι το επώνυμο και το 明 είναι το όνομα.

Τα κινεζικά επώνυμα αποτελούνται συνήθως από έναν χαρακτήρα (υπάρχουν σπάνιες εξαιρέσεις με δύο χαρακτήρες). Τα ονόματα αποτελούνται από έναν ή δύο χαρακτήρες.

Για να απευθυνθούμε σε κάποιον με ευγένεια, χρησιμοποιούμε το επώνυμο ακολουθούμενο από έναν τίτλο:
李老师 Lǐ lǎoshī: Δάσκαλος Λι
王先生 Wáng xiānsheng: Κύριος Γουάνγκ

Διαφορά μεταξύ 学生 και 同学

Το 学生 xuéshēng σημαίνει "μαθητής" ή "φοιτητής". Είναι ένας γενικός όρος για να χαρακτηρίσουμε κάποιον που σπουδάζει.
Παράδειγμα: 他是学生。 Tā shì xuéshēng. Αυτός είναι μαθητής.

Το 同学 tóngxué σημαίνει "συμμαθητής/τρια". Κυριολεκτικά, το 同 σημαίνει "ίδιο" και το 学 σημαίνει "σπουδάζω": πρόκειται για άτομα που σπουδάζουν μαζί. Αυτός ο όρος υποδηλώνει μια σχέση μεταξύ των ατόμων.
Παράδειγμα: 她是我的同学。 Tā shì wǒ de tóngxué. Αυτή είναι η συμμαθήτριά μου.

Συνολικά, το 学生 χαρακτηρίζει την ιδιότητα (να είναι μαθητής/φοιτητής), ενώ το 同学 χαρακτηρίζει μια σχέση (να σπουδάζεις στο ίδιο μέρος). Ένας δάσκαλος θα χρησιμοποιήσει το 同学 για να απευθυνθεί στους μαθητές του, συχνά στον πληθυντικό: 同学们 tóngxuémen.

Το 同学 χρησιμοποιείται επίσης ως τίτλος, όπως δάσκαλος, κύριος ή κυρία: 李同学 "ο μαθητής Λι".

Θα αναγνωρίζουμε εύκολα τη χρήση του 同学 ως τίτλου, διότι προηγείται ενός επωνύμου.