Γραμματική του μαθήματος 9

Η ημερομηνία

Σε αντίθεση με τα γαλλικά, η ημερομηνία κατασκευάζεται από το γενικότερο προς το πιο συγκεκριμένο:

Το έτος κατασκευάζεται με απαριθμήνοντας τους αριθμούς πριν από τη λέξη « έτος » 年 nián:
Έτσι, το 2028 λέμε 二零二八年 èr líng èr bā nián. Λέγεται λοιπόν « δύο, μηδέν, δύο, οχτώ χρόνια ». Δεν λέμε « δύο χιλιάδες είκοσι οχτώ χρόνια ».

Οι μήνες κατασκευάζονται τοποθετώντας τον αριθμό (1 έως 12) πριν από τη λέξη « μήνας » 月 yuè:
Ιανουάριος: 一月 yī yuè
Φεβρουάριος: 二月 èr yuè
Μάρτιος: 三月 sān yuè
...
Οκτώβριος: 十月 shí yuè
Νοέμβριος: 十一月 shí yī yuè
Δεκέμβριος: 十二月 shí èr yuè

Μόνο το έτος κατασκευάζεται με απαριθμήνοντας τους αριθμούς.

Η ημέρα του μήνα κατασκευάζεται τοποθετώντας τον αριθμό πριν από τη λέξη « ημέρα » 日 rì.

Η πρώτη του μήνα λέγεται: 一日 yī rì, η δεύτερη 二日 èr rì, η τριάντα πρώτη 三十日 sānshí rì.

Η 21η Δεκεμβρίου 2028 γράφεται ως: 二零二八年十二月二十一日.

Στην προφορική ομιλία, χρησιμοποιούμε συχνά το 号 hào αντί του 日 rì για να υποδείξουμε την ημέρα του μήνα: 一月五号 yī yuè wǔ hào στις 5 Ιανουαρίου.

Για να ρωτήσουμε την ημερομηνία:
今天几月几日？ Jīntiān jǐ yuè jǐ rì? Τι ημερομηνία έχουμε σήμερα;
你几号回来？ Nǐ jǐ hào huílái? Πότε επιστρέφεις;

Το εμπρόθετο χρονικό επίρρημα

Έχουμε δει στην ενότητα 6 ότι το εμπρόθετο τοπικό επίρρημα (τον τόπο όπου πραγματοποιείται η ενέργεια) τοποθετείται πριν από το ρήμα της ενέργειας:
她在中国学中文。 Αυτή σπουδάζει κινεζικά στην Κίνα.

Αυτός είναι ο γενικός κανόνας στη μανδαρίνικη κινεζική: τα εμπρόθετα επιρρήματα τοποθετούνται πριν από το ρήμα της ενέργειας (πρέπει πρώτα να τοποθετηθεί το σκηνικό πριν μιλήσουμε για την ενέργεια).

Το χρονικό επίρρημα ακολουθεί αυτόν τον κανόνα:
我今天打电话。 Θα τηλεφωνήσω σήμερα.
我明天去看他。 Θα πάω να τον δω αύριο.

Αν το εμπρόθετο τοπικό επίρρημα και το χρονικό βρίσκονται στην ίδια πρόταση, ποιο προηγείται; Το χρονικό θεωρείται περισσότερο γενικό από το τοπικό. Επομένως τοποθετείται πρώτο:
我明天在你家打电话。 Θα τηλεφωνήσω αύριο στο σπίτι σου.

Η κατασκευή 什么时候: πότε;

Το « πότε; » λέγεται 什么时候 shénme shíhou. Όπως σχεδόν όλα τα ερωτηματικά μόρια στη μανδαρίνικη κινεζική, τοποθετείται στην ίδια θέση όπου θα βρισκόταν η απάντηση:
你什么时候回家？ Nǐ shénme shíhou huíjiā? Πότε γυρίζεις σπίτι;
我明天上午回家。 Wǒ míngtiān shàngwǔ huíjiā. Θα γυρίσω σπίτι αύριο το πρωί.

在 και το εμπρόθετο τοπικό επίρρημα

Όταν είδαμε το ρήμα « είμαι » 是 shì, είπαμε ότι η χρήση του είναι πιο περιορισμένη από ό,τι στα γαλλικά.

Για παράδειγμα, για να πούμε « είμαι κάπου » δεν χρησιμοποιούμε το 是 shì αλλά το 在 zài:
他在北京。 Tā zài Běijīng. Αυτός είναι στο Πεκίνο.

Το ερωτηματικό μόριο είναι 哪儿 nǎr: πού;
她在哪儿？ Tā zài nǎr? Πού είναι αυτή;

Αν θέλουμε να πούμε ότι « κάνουμε κάτι σε κάποιο μέρος », πρέπει να εισάγουμε το τοπικό συμπλήρωμα με το 在 zài, τοποθετώντας το πριν από το ρήμα της ενέργειας:
我在中国学中文。 Wǒ zài Zhōngguó xué zhōngwén. Σπουδάζω κινεζικά στην Κίνα.

Η διάρκεια

Σε αντίθεση με το χρονικό επίρρημα, η διάρκεια δεν είναι εμπρόθετο επίρρημα (που τοποθετείται πριν από το ρήμα), αλλά ουσιαστικό συμπλήρωμα που τοποθετείται μετά από το ρήμα:
我学汉语两年。 Σπούδασα κινεζικά για δύο χρόνια.

Παρατηρήστε τη διαφορά μεταξύ:
我学汉语两年。 Σπούδασα κινεζικά για δύο χρόνια. <και>
我学汉语两年了。 Σπουδάζω κινεζικά εδώ και δύο χρόνια.

Ο συνδυασμός του τελικού 了 le με τη διάρκεια δίνει την έννοια του « εδώ και » καθώς το 了 le τοποθετεί την κατάσταση στο παρόν.

Πρέπει λοιπόν να θυμόμαστε αυτές τις δύο φράσεις που χρησιμοποιούνται συχνά:
你学汉语几年了？ Από πόσα χρόνια σπουδάζεις κινεζικά;
我学汉语三年了。 Σπουδάζω κινεζικά εδώ και τρία χρόνια.

Στη συνομιλία:
你回去几天？ Nǐ huíqù jǐ tiān? Θα γυρίσεις για πόσες ημέρες;
我回去半个月。 Wǒ huíqù bàn gè yuè. Θα γυρίσω για ένα μισό μήνα.

Μία πρόταση λίγο πιο δύσκολη:

你在北京大学读书读几年？ Nǐ zài Běijīng dàxué dúshū dú jǐ nián? Για πόσα χρόνια σπουδάζεις στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου;

Το αριθμητικό 半

Το 半 bàn σημαίνει « μισό ».

Τοποθετείται πριν από το μετρητικό μόριο για να υποδείξει ότι μιλάμε για το μισό αυτού που ακολουθεί:
半个月 bàn gè yuè μισός μήνας

Τοποθετείται μετά τη μονάδα μέτρησης (ή μετά το μετρητικό μόριο) για να υποδείξει ότι προσθέτουμε μισό:
一个半月 yī gè bàn yuè ένας μήνας και μισός
八点半 bā diǎn bàn 8:30

会 ως δείκτης μελλοντικής πράξης

Έχουμε δει στις προηγούμενες ενότητες ότι το 会 huì σημαίνει « ξέρω να κάνω ». Μπορεί επίσης να εκφράσει το πιθανό μέλλον, την ιδέα ότι « κάτι πρόκειται να συμβεί ». Είναι ένα μέλλον προβλέψιμο ή που αναμένεται φυσικά.

Στη συνομιλία:
你今年会回法国吗？ Nǐ jīnnián huì huí Fǎguó ma? Θα γυρίσεις στη Γαλλία φέτος;
我今年会回去。 Wǒ jīnnián huì huíqù. Θα γυρίσω φέτος.
他会来吗？ Tā huì lái ma? Θα έρθει;

Αν προσθέσουμε ένα 的 στο τέλος μιας πρότασης με 会 ως δείκτη μελλοντικής πράξης, τονίζουμε την βεβαιότητα:
他会来的。 Tā huì lái de. Θα έρθει (σίγουρα).

Οι απλοί κατευθυντήριοι επιρρήματα 来 και 去

Το 来 lái « έρχομαι » υποδεικνύει την προσέγγιση σε σχέση με τον ομιλητή, ενώ το 去 qù « πηγαίνω » υποδεικνύει την απομάκρυνση:
他去中国。 Αυτός πηγαίνει στην Κίνα. (Οι ομιλητές δεν είναι στην Κίνα.)
他来法国。 Αυτός έρχεται στη Γαλλία. (Οι ομιλητές είναι στη Γαλλία.)

Είναι δυνατό να προσθέσουμε 来 και 去 σε ρήματα δράσης. Τότε υποδεικνύουν την κατεύθυνση της δράσης σε σχέση με τους ομιλητές. Μετατρέπονται έτσι σε « κατευθυντήρια επιρρήματα ». Παράδειγμα:
我回去。 Θα γυρίσω εκεί. (απομακρύνομαι από τον ομιλητή)
你回来了！ Ήρθες πίσω! (ο ομιλητής είναι εδώ)

Στη συνομιλία:
我今年会回去。 Θα γυρίσω φέτος. (Ο Bái Xuě απομακρύνεται από το Πεκίνο.)
你几号回来？ Τι μέρα γυρίζεις; (Η Gāo Xiǎoyǔ βρίσκεται στο Πεκίνο, περιμένει την επιστροφή.)

Αν θέλουμε να προσδιορίσουμε τον τόπο στη κατασκευή του απλού κατευθυντήριου επιρρήματος, πρέπει να τον τοποθετήσουμε μεταξύ του ρήματος δράσης και του κατευθυντήριου επιρρήματος:

Παράδειγμα:
我回中国去。 Επιστρέφω στην Κίνα.
他回我家来。 Αυτός επιστρέφει στο σπίτι μου.

Παρατήρηση: Το « επιστρέφω στο σπίτι » λέγεται απλά 回家 huíjiā:
我下午六点回家。 Θα γυρίσω σπίτι στις 18:00.