Rozdział 12 Sunzi

孙Sūn子zǐ曰yuē：凡fán火huǒ攻gōng有yǒu五wǔ：一yī曰yuē火huǒ人rén，二èr曰yuē火huǒ积jī，三sān曰yuē火huǒ辎zī，四sì曰yuē火huǒ库kù，五wǔ曰yuē火huǒ队duì。

行xíng火huǒ必bì有yǒu因yīn，因yīn必bì素sù具jù。发fā火huǒ有yǒu时shí，起qǐ火huǒ有yǒu日rì。时shí者zhě，天tiān之zhī燥zào也yě。日rì者zhě，月yuè在zài箕jī、壁bì、翼yì、轸zhěn也yě。凡fán此cǐ四sì宿xiù者zhě，风fēng起qǐ之zhī日rì也yě。

凡fán火huǒ攻gōng，必bì因yīn五wǔ火huǒ之zhī变biàn而ér应yìng之zhī：火huǒ发fā于yú内nèi，则zé早zǎo应yìng之zhī于yú外wài；火huǒ发fā而ér其qí兵bīng静jìng者zhě，待dài而ér勿wù攻gōng，极jí其qí火huǒ力lì，可kě从cóng而ér从cóng之zhī，不bù可kě从cóng则zé止zhǐ。火huǒ可kě发fā于yú外wài，无wú待dài于yú内nèi，以yǐ时shí发fā之zhī，火huǒ发fā上shàng风fēng，无wú攻gōng下xià风fēng，昼zhòu风fēng久jiǔ，夜yè风fēng止zhǐ。凡fán军jūn必bì知zhī五wǔ火huǒ之zhī变biàn，以yǐ数shù守shǒu之zhī。

故gù以yǐ火huǒ佐zuǒ攻gōng者zhě明míng，以yǐ水shuǐ佐zuǒ攻gōng者zhě强qiáng。水shuǐ可kě以yǐ绝jué，不bù可kě以yǐ夺duó。

夫fú战zhàn胜shèng攻gōng取qǔ而ér不bù惰duò其qí功gōng者zhě凶xiōng，命mìng曰yuē“费fèi留liú”。故gù曰yuē：明míng主zhǔ虑lǜ之zhī，良liáng将jiàng惰duò之zhī，非fēi利lì不bù动dòng，非fēi得dé不bù用yòng，非fēi危wēi不bù战zhàn。主zhǔ不bù可kě以yǐ怒nù而ér兴xīng师shī，将jiàng不bù可kě以yǐ愠yùn而ér攻gōng战zhàn。合hé于yú利lì而ér动dòng，不bù合hé于yú利lì而ér止zhǐ。怒nù可kě以yǐ复fù喜xǐ，愠yùn可kě以yǐ复fù悦yuè，亡wáng国guó不bù可kě以yǐ复fù存cún，死sǐ者zhě不bù可kě以yǐ复fù生shēng。故gù明míng主zhǔ慎shèn之zhī，良liáng将jiàng警jǐng之zhī。此cǐ安ān国guó全quán军jūn之zhī道dào也yě。

Sunzi powiedział: Istnieje pięć sposobów użycia ognia: pierwszy polega na spaleniu żołnierzy, drugi na spaleniu zapasów, trzeci na spaleniu ładunku, czwarty na spaleniu magazynów, a piąty na spaleniu sprzętu. Aby użyć ognia, muszą istnieć korzystne warunki, a te warunki muszą być przygotowane z wyprzedzeniem. Wypalenie ognia zależy od momentu, a pożar zależy od dnia. Korzystny moment to sucha pogoda. Korzystne dni to te, w których księżyc znajduje się w konstelacjach Ji, Bi, Yi i Zhen. Te cztery konstelacje to dni wietrzne.

Ogólnie rzecz biorąc, aby zaatakować ogniem, należy skorzystać z pięciu rodzajów zmian ognia i odpowiedzieć na nie: jeśli ogień wybucha wewnątrz, należy szybko zareagować z zewnątrz; jeśli ogień wybucha, a wojska wroga pozostają spokojne, poczekaj i nie atakuj, poczekaj, aż ogień osiągnie swój szczyt, a potem postępuj zgodnie z tym; jeśli ogień nie może być wykorzystany, przestań. Ogień można rozpalić na zewnątrz bez czekania na wewnątrz, należy go uruchomić w odpowiednim momencie. Jeśli ogień wybucha w górnej części wiatru, nie atakuj w dolnej części wiatru. Jeśli wiatr wieje długo w ciągu dnia, ustanie w nocy. Każda armia musi poznać zmiany pięciu ogniów i przygotować się do nich starannie.

Dlatego użycie ognia do wsparcia ataku pokazuje jasność, użycie wody do wsparcia ataku pokazuje siłę. Woda może odciąć, ale nie może zdobyć.

Ten, który odnosi zwycięstwo i zdobywa terytoria, ale nie wie, jak umiarkować swoje sukcesy, idzie na swoją ruinę: to nazywa się "marnotrawieniem zasobów". Dlatego mówi się: mądry władca to rozważa, dobry generał to bierze pod uwagę. Nie rusza się, jeśli nie ma korzyści, nie używa wojsk, jeśli nie ma nic do zyskania, nie walczy, jeśli nie jest w niebezpieczeństwie. Władca nie powinien podnosić armii z powodu złości, generał nie powinien atakować z powodu urazy. Działa tylko wtedy, gdy jest korzyść, w przeciwnym razie zatrzymuje się. Złość może przekształcić się w radość, uraza w zadowolenie, ale zniszczony kraj nie może odrodzić się, a umarli nie mogą powrócić do życia. Dlatego mądry władca jest ostrożny, a dobry generał jest czujny. To jest droga do zachowania kraju i armii.