Przypomnienie: gramatyka chińska jest dość prosta – nie ma rodzaju (męskiego/żeńskiego), nie ma liczby (pojedynczej/mnogiej), nie ma odmiany czasowników: wszystkie słowa są nieodmienne. Dlatego bardzo ważne jest ich ułożenie i zachowanie logicznej kolejności.
Zdanie przeczące w języku chińskim
Aby utworzyć zdanie przeczące, należy dodać partykułę przeczącą 不 przed czasownikiem:
我不好。 Nie czuję się dobrze.
UWAGA
不 to partykuła przecząca, a w języku mandaryńskim partykuły przeczące zawsze stoją przed czasownikiem.
Ponieważ nie jest to zdanie twierdzące, przymiotnik nie wyraża porównania. Dlatego nie trzeba dodawać partykuły 很 .
Przypomnijmy schemat zdania przeczącego:
Przykłady z dialogu:
我不好！ Nie czuję się dobrze!
我不高兴。 Nie jestem zadowolony/a.
Uwaga dotycząca tonu 不
不 normalnie wymawia się na 4. tonie: . Jednak gdy jest ono poprzedzone innym słowem z 4. tonem, zmienia się na 2. ton: .
Przykład: 不客气 wymawia się (a nie ).
Partykuła pytająca 呢
Partykuła pytająca 呢 służy do powtórzenia pytania, które zostało właśnie zadane. Stawia się ją po słowie (najczęściej zaimku lub rzeczowniku), aby skierować to samo pytanie do rozmówcy.
Przykład z dialogu:
你好吗？ Jak się masz?
我很好，你呢？ Mam się dobrze, a ty?
我不好。 Nie czuję się dobrze.
UWAGA
呢 nie stawia się po całym zdaniu, tylko po pojedynczym słowie (zaimku, rzeczowniku itp.). Jeśli postawi się ją po zdaniu, nabiera innego znaczenia ("być w trakcie czegoś"), czego omówimy w kolejnej lekcji.
你呢？ ✓ A ty?
你好吗呢？ ✗ (niepoprawne)
Kolejność nazwiska i tytułu
W języku chińskim, zwracając się do kogoś w sposób uprzejmy, stosuje się nazwisko poprzedzające tytuł. Jest to odwrotne niż w języku francuskim, gdzie mówi się "Monsieur Dupont" (tytuł + nazwisko).
Przykłady z dialogu:
白女士 Pani Bai (a nie "Nǚshì Bái")
李先生 Pan Li (a nie "Xiānsheng Lǐ")
Dwa najczęściej używane tytuły grzecznościowe to:
- 先生 : Pan
- 女士 : Pani
Uwaga
Ta zasada dotyczy także tytułów zawodowych i hierarchicznych. Na przykład mówi się 王老师 "Nauczyciel Wang" (czego nauczymy się w następnej sekwencji). W języku chińskim nazwisko zawsze stawia się na początku, zarówno przed tytułem grzecznościowym, jak i zawodowym.
Jak powiedzieć, że jest się zachwyconym: 很高兴认识你
Aby wyrazić, że jest się zachwyconym poznaniem kogoś, używa się przymiotnika 高兴 "być zadowolonym" i czasownika 认识 "znać, poznać".
Istnieją dwie możliwości wyrażenia tego, w zależności od kolejności słów:
1. Struktura klasyczna
Przykład: 很高兴认识你。 Miło cię poznać.
W tej strukturze podmiot (我) jest często pomijany, ponieważ kontekst jest jasny. Pełne zdanie brzmiałoby: 我很高兴认识你。
2. Struktura odwrócona (z naciskiem)
Przykład z dialogu:
认识李先生，我也很高兴。 Poznać Pana Li, również bardzo się cieszę.
W tej strukturze "poznanie kogoś" (认识 + osoba) stawia się na początku zdania, aby podkreślić to działanie. To trochę tak, jakby powiedzieć po francusku: "Poznać pana, to dla mnie wielka radość."
Do zapamiętania
Zwróć uwagę w przykładzie z dialogu na użycie 也 "także": 认识李先生，我也很高兴。 Partykuła 也 zawsze stawia się przed czasownikiem (tu 高兴) lub przed innym przysłówkiem, który poprzedza czasownik (tu przed 很). To nawiązuje do zasady z sekwencji 1: przysłówek zawsze stawia się przed czasownikiem.
Oto podsumowanie obu struktur z dialogu:
很高兴认识你。白女士。 Miło pana/panią poznać, Pani Bai.
认识李先生，我也很高兴。 Poznać Pana Li, również bardzo się cieszę.
