ข้อสอน: ไวยากรณ์ภาษาจีนค่อนข้างเรียบง่าย ไม่มีการแบ่งเพศ (ชาย/หญิง) ไม่มีการแบ่งจำนวน (เอกพจน์/พหูพจน์) และไม่มีการผันคำกริยา คำทั้งหมดจึงไม่มีการเปลี่ยนรูป วิธีการเรียงคำจึงสำคัญมากและต้องเรียงตามลำดับตรรกะ
ประโยคปฏิเสธในภาษาจีน
ในการทำประโยคให้เป็นปฏิเสธ จำเป็นต้องเติมคำปฏิเสธ 不 ไว้หน้ากริยา
我不好。 ฉันไม่สบาย
ข้อควรระวัง
不 เป็นคำกริยาวิเศษณ์ และในภาษาจีนกลาง คำกริยาวิเศษณ์จะต้องวางไว้หน้ากริยาเสมอ
เนื่องจากเป็นประโยคปฏิเสธ คำกริยาวิเศษณ์แสดงคุณลักษณะจึงไม่ได้แสดงการเปรียบเทียบ ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องเติมคำกริยาวิเศษณ์ 很 เพิ่ม
โครงสร้างประโยคปฏิเสธมีดังนี้
ตัวอย่างจากบทสนทนา:
我不好! ฉันไม่สบาย!
我不高兴。 ฉันไม่มีความสุข
ข้อสังเกตเกี่ยวกับเสียงวรรณยุกต์ของ 不
โดยปกติ 不 ออกเสียงเป็นวรรณยุกต์ที่ 4 คือ แต่เมื่อตามหลังด้วยคำที่มีวรรณยุกต์ที่ 4 คำว่า 不 จะเปลี่ยนเป็นวรรณยุกต์ที่ 2 คือ
ตัวอย่าง: 不客气 ออกเสียงว่า (ไม่ใช่ )
อนุภาคแสดงคำถาม 呢
อนุภาคแสดงคำถาม 呢 ใช้เพื่อนำคำถามที่เพิ่งถามไปกลับมาถามอีกครั้ง โดยวางไว้หลังคำ (โดยทั่วไปเป็นสรรพนามหรือคำนาม) เพื่อส่งคำถามนั้นกลับไปหาคู่สนทนา
ตัวอย่างจากบทสนทนา:
你好吗? คุณสบายดีไหม?
我很好,你呢? ฉันสบายดี แล้วคุณล่ะ?
我不好。 ฉันไม่สบาย
ข้อควรระวัง
呢 จะวางไว้หลังคำ (สรรพนาม คำนาม) เท่านั้น ไม่สามารถวางไว้หลังประโยคสมบูรณ์ได้ ถ้าวางไว้หลังประโยคจะมีความหมายอื่น (หมายถึง "กำลังจะ") แต่เราจะเรียนเรื่องนี้ในบทเรียนต่อไป
你呢? ✓ แล้วคุณล่ะ?
你好吗呢? ✗ (ไม่ถูกต้อง)
ตำแหน่งของนามสกุลและคำนำหน้าชื่อ
ในภาษาจีน เมื่อจะกล่าวถึงบุคคลด้วยความสุภาพจะใช้ นามสกุล ตามด้วย คำนำหน้าชื่อ ซึ่งตรงข้ามกับภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ "Monsieur Dupont" (คำนำหน้าชื่อ + นามสกุล)
ตัวอย่างจากบทสนทนา:
白女士 นางสาวไป่ (ไม่ใช่ "nǚshì Bái")
李先生 นายหลี่ (ไม่ใช่ "xiānsheng Lǐ")
คำนำหน้าชื่อสุภาพสองแบบที่พบได้บ่อย ได้แก่
- 先生 : คุณ ผู้ชาย
- 女士 : คุณ ผู้หญิง
ข้อสังเกต
กฎนี้ยังใช้กับคำนำหน้าชื่อทางวิชาชีพและตำแหน่งด้วย เช่นจะกล่าวว่า 王老师 "อาจารย์หวัง" ในภาษาจีนนามสกุลจะต้องอยู่ ด้านหน้าเสมอ ไม่ว่าจะตามด้วยคำนำหน้าชื่อสุภาพหรือคำนำหน้าชื่อทางวิชาชีพ
การกล่าวว่าเราดีใจที่ได้รู้จัก: 很高兴认识你
ในการแสดงความยินดีที่ได้รู้จักกัน จะใช้คำกริยาวิเศษณ์ 高兴 "มีความสุข" และกริยา 认识 "รู้จัก ทำความรู้จัก"
มีสองวิธีในการกล่าว โดยขึ้นอยู่กับการเรียงลำดับคำ
1. โครงสร้างแบบดั้งเดิม
ตัวอย่าง: 很高兴认识你。 ยินดีที่ได้รู้จักคุณ
ในโครงสร้างนี้ ประธาน (我) มักจะถูกละไว้ เพราะบริบทนั้นชัดเจน ประโยคเต็มคือ 我很高兴认识你。
2. โครงสร้างแบบสลับ (เน้นย้ำ)
ตัวอย่างจากบทสนทนา:
认识李先生,我也很高兴。 ได้รู้จักคุณหลี่ ฉันก็ยินดีมากเช่นกัน
ในโครงสร้างนี้ การ "รู้จักใครสักคน" (认识 + บุคคล) จะถูกวางไว้ต้นประโยคเพื่อเน้นย้ำ ซึ่งคล้ายกับการพูดเป็นภาษาฝรั่งเศสว่า "Faire votre connaissance, cela me rend aussi très heureuse"
สิ่งที่ควรจำ
สังเกตจากตัวอย่างในบทสนทนา การใช้ 也 "ด้วยกัน, ก็" เช่น 认识李先生,我也很高兴。 คำกริยาวิเศษณ์ 也 จะวางไว้หน้ากริยาเสมอ (ในที่นี้คือ 高兴) หรือหน้าคำกริยาวิเศษณ์อื่นที่มาก่อนกริยา (ในที่นี้คือหน้า 很) เราจะพบกฎนี้อีกครั้งในบทเรียนที่ 1: คำกริยาวิเศษณ์จะต้องวางไว้หน้ากริยาเสมอ
นี่คือสรุปสองโครงสร้างจากบทสนทนา:
很高兴认识你。白女士。 ยินดีที่ได้รู้จักคุณ คุณไป่
认识李先生,我也很高兴。 ได้รู้จักคุณหลี่ ฉันก็ยินดีมากเช่นกัน