Terugblik: de grammatica van het Chinees is vrij eenvoudig: geen geslacht (mannelijk/vrouwelijk), geen getal (enkelvoud/meervoud), geen vervoeging – alle woorden zijn onveranderlijk. Daarom is de volgorde van de woorden heel belangrijk en volgt ze een logische opbouw.
De ontkennende zin in het Chinees
Om een zin ontkennend te maken, moet je de ontkenning 不 voor het werkwoord plaatsen:
我不好。 Ik voel me niet goed.
LET OP
不 is een bijwoord en in het Mandarijn-Chinees staan bijwoorden altijd voor het werkwoord.
Omdat het hier gaat om een ontkennende zin, drukt het bijvoeglijke werkwoord geen vergelijking uit. Het is dus niet nodig om het bijwoord 很 toe te voegen.
Laten we de structuur van de ontkennende zin nog eens samenvatten:
Voorbeelden uit de dialoog:
我不好！ Ik voel me niet goed!
我不高兴。 Ik ben niet gelukkig.
Opmerking over de toon van 不
不 wordt normaal gesproken uitgesproken met de 4e toon: . Wanneer het gevolgd wordt door een ander woord met de 4e toon, verandert het in de 2e toon: .
Voorbeeld: 不客气 wordt uitgesproken als (en niet ).
Het vraagpartikel 呢
Het vraagpartikel 呢 wordt gebruikt om een eerder gestelde vraag te herhalen. Het wordt achter een woord (meestal een voornaamwoord of zelfstandig naamwoord) geplaatst om dezelfde vraag aan de gesprekspartner te richten.
Voorbeeld uit de dialoog:
你好吗？ Gaat het goed met je?
我很好，你呢？ Met mij gaat het goed, en met jou?
我不好。 Het gaat niet goed met me.
LET OP
呢 wordt niet achter een volledige zin geplaatst, alleen achter een enkel woord (voornaamwoord, zelfstandig naamwoord, etc.). Als je het achter een volledige zin plaatst, krijgt het een andere betekenis (de betekenis "aan het zijn"). Dit zullen we in een volgende les uitgebreider bespreken.
你呢？ ✓ En met jou?
你好吗呢？ ✗ (onjuist)
De plaats van de achternaam en de titel
In het Chinees wordt bij beleefde aanspreekvormen de achternaam gevolgd door de titel gebruikt. Dit is het omgekeerde van het Frans, waar we "Monsieur Dupont" zeggen (titel + achternaam).
Voorbeelden uit de dialoog:
白女士 Mevrouw Bai (niet "Nǚshì Bái")
李先生 Meneer Li (niet "Xiānsheng Lǐ")
De twee meest gebruikte beleefdheidstitels zijn:
- 先生 : Meneer
- 女士 : Mevrouw
Opmerking
Deze regel geldt ook voor beroeps- en hiërarchische titels. Zo zegt men bijvoorbeeld 王老师 "Leraar Wang" (wat we in de volgende les zullen zien). In het Chinees staat de achternaam altijd vooraan, of het nu gaat om een beleefdheidstitel of een beroepstitel.
Zeggen dat je verheugd bent: 很高兴认识你
Om uit te drukken dat je verheugd bent om kennis te maken, gebruikt men het bijvoeglijke werkwoord 高兴 ("blij zijn") en het werkwoord 认识 ("kennen", "kennis maken").
Er zijn twee manieren om dit te zeggen, afhankelijk van de woordvolgorde:
1. Klassieke structuur
Voorbeeld: 很高兴认识你。 Aangenaam kennis met je te maken.
In deze structuur wordt het onderwerp (我) vaak weggelaten omdat de context duidelijk is. De volledige zin zou zijn: 我很高兴认识你。
2. Omgekeerde structuur (nadruk)
Voorbeeld uit de dialoog:
认识李先生，我也很高兴。 Kennis te maken met meneer Li, ik vind het ook heel fijn.
In deze structuur staat "iemand leren kennen" (认识 + persoon) vooraan in de zin om er de nadruk op te leggen. Het is een beetje alsof je in het Nederlands zegt: "Kennis te maken met u, dat maakt me ook erg blij."
Om te onthouden
Let in het voorbeeld uit de dialoog op het gebruik van 也 ("ook"): 认识李先生，我也很高兴。 Het bijwoord 也 staat, zoals altijd, voor het werkwoord (hier 高兴) of voor een ander bijwoord dat voor het werkwoord staat (hier voor 很). Zo komen we weer terug op de regel uit les 1: een bijwoord staat altijd voor het werkwoord.
Hier volgt een overzicht van beide structuren uit de dialoog:
很高兴认识你。白女士。 Aangenaam kennis met u te maken, mevrouw Bai.
认识李先生，我也很高兴。 Kennis te maken met meneer Li, ik vind het ook heel fijn.
