ครูพูดกับกงเย่อชางว่า “สามารถแต่งงานได้” แม้เขาจะอยู่ในคุกก็ตาม แต่เขาไม่มีความผิดอะไร” ครูจึงให้ลูกสาวแต่งงานกับเขาครูพูดกับหนานยงว่า “ในประเทศที่มีระเบียบดีเขาจะได้รับตำแหน่งตลอดไป แต่ในประเทศที่ไม่มีระเบียบเขาจะรอดจากโทษประหารได้” ครูจึงให้เขาแต่งงานกับลูกสาวของพี่ชายครูพูดถึงจี้เจี่ยนว่า “นี่เป็นคนที่มีปัญญามาก! ถ้าแค่ประเทศหลู่ไม่มีคนดีแล้วเขาจะได้ปัญญาจากไหน”จี้กงถามว่า “ครูคิดว่าฉันเป็นอย่างไร?” ครูตอบว่า “คุณเป็นภาชนะ” จี้กงถามอีกว่า “ภาชนะอะไร?” ครูตอบว่า “ภาชนะสำหรับบูชา”คนหนึ่งพูดว่า “ยงเป็นคนดี แต่ไม่ชำนาญในการพูด” ครูตอบว่า “การพูดดีมีประโยชน์อะไร? คนที่พูดสวยแต่ไม่จริงใจจะทำให้คนไม่ชอบมากกว่า และไม่รู้ว่ายงเป็นคนดีหรือไม่ แต่การพูดดีมีประโยชน์อะไร?”ครูให้จี้เตียวไก้เข้ารับราชการ เขาตอบว่า “ฉันยังไม่สามารถเชื่อมั่นในตัวเองได้” ครูพอใจกับคำตอบครูพูดว่า “การสอนของฉันไม่ได้รับการนำไปปฏิบัติ ถ้าฉันขึ้นเรือลอยไปทะเลคนที่ตามมาคงจะเป็นยู” ยูฟังแล้วพอใจ ครูตอบว่า “ยูมีความกล้ามากกว่าฉัน แต่ไม่มีความรู้จักตัดสินใจ”เหม่งอู่โป้ถามว่า “จื่อลูเป็นคนดีหรือไม่?” ครูตอบว่า “ไม่รู้” เขาถามอีก ครูตอบว่า “ยูสามารถปกครองประเทศที่มีรถม้าหนึ่งพันคันได้ แต่ไม่รู้ว่าความดีของเขาถึงขั้นไหน” เขาถามว่า “จิ่วเป็นอย่างไร?” ครูตอบว่า “จิ่วสามารถยืนอยู่ในวังและพูดคุยกับแขกได้ แต่ไม่รู้ว่าความดีของเขาถึงขั้นไหน”ครูพูดกับจี้กงว่า “คุณและหุยคนนั้นใครดีกว่า?” จี้กงตอบว่า “ฉันไม่กล้ามีความคิดเหมือนหุย เขาฟังเรื่องหนึ่งก็เข้าใจสิบเรื่อง ฉันฟังเรื่องหนึ่งก็เข้าใจสองเรื่อง” ครูตอบว่า “คุณน้อยกว่าหุย ฉันเห็นด้วย”ไจ่ยูนอนกลางวัน ครูพูดว่า “ไม้เสียหายไม่สามารถแกะสลักได้ ปูนไม่สามารถปูนได้ อะไรจะช่วยไจ่ยูได้?” ครูพูดอีกว่า “ก่อนหน้านี้เมื่อฟังคนพูดฉันเชื่อว่าคนนั้นจะทำตาม แต่ตอนนี้เมื่อฟังคนพูดฉันจะดูว่าคนนั้นทำตามหรือไม่ ไจ่ยูทำให้ฉันเปลี่ยนวิธีตัดสินใจ”ครูพูดว่า “ฉันยังไม่พบคนที่มีความมั่นคงในจิตใจ” คนหนึ่งพูดว่า “เชินชาง” ครูตอบว่า “เชินชางเป็นทาสของความรู้สึก เขาจะมีความมั่นคงในจิตใจได้อย่างไร?”จี้กงพูดว่า “สิ่งที่ฉันไม่ต้องการให้คนอื่นทำกับฉัน ฉันก็ไม่ต้องการทำกับคนอื่น” ครูตอบว่า “จี้กง คุณยังไม่ถึงขั้นนั้น”จี้กงพูดว่า “บทความของครูสามารถฟังได้ แต่ความรู้สึกและธรรมชาติของครูไม่สามารถฟังได้”จื่อลูฟังการสอนแล้วกลัวว่าจะฟังเรื่องใหม่ก่อนที่จะทำเรื่องเก่าสำเร็จจี้กงถามว่า “ไหงเวนจื้อเป็นไงถึงได้ชื่อว่าเวน?” ครูตอบว่า “เขาเป็นคนฉลาดและชอบเรียน เขาไม่เสียหน้าหากถามคนต่ำกว่าตัว”ครูพูดว่า “จี้ชานปฏิบัติตนเองด้วยความเคารพ ดูแลผู้ใหญ่ด้วยความเคารพ ดูแลประชาชนด้วยความเมตตา และใช้ความยุติธรรมกับประชาชน”ครูพูดว่า “เหยียนผิงจงเป็นคนดีในการสนทนากับเพื่อน เขาสนิทกันนานแต่ยังเคารพกัน”ครูพูดว่า “จางเวนจงทำอาคารให้กับเต่าที่ใหญ่ มีการแกะสลักเขาและปักพืชน้ำทะเลบนเสา แต่เขาเป็นคนฉลาดหรือไม่?”จี้จางถามว่า “หลิงอินจื้อเวนเป็นผู้บัญชาการสามครั้ง แต่ไม่แสดงความยินดี เขาถูกปลดจากตำแหน่งสามครั้ง แต่ไม่แสดงความไม่พอใจ เขาก็ยังบอกการปกครองของผู้บัญชาการก่อนหน้าให้ผู้บัญชาการคนใหม่ คิดว่าคนนี้เป็นอย่างไร?” ครูตอบว่า “เขาถูกต้อง” จี้จางถามอีกว่า “เขาเป็นคนดีหรือไม่?” ครูตอบว่า “ไม่รู้ เขาเป็นคนดีจริงหรือไม่?” จี้จางพูดว่า “จุยจื้อฆ่าผู้ปกครองของเขา เฉินเวนจื้อมีม้าแปดสิบคันแต่เขาเลิกใช้และหนีไป เขาถึงประเทศอื่นก็พูดว่า ‘นี่มีขุนนางเหมือนจุยจื้อ’ และหนีไปอีก เขาถึงประเทศอื่นก็พูดว่า ‘นี่มีขุนนางเหมือนจุยจื้อ’ และหนีไปอีก คิดว่าคนนี้เป็นอย่างไร?” ครูตอบว่า “เขาเป็นคนสะอาด” จี้จางถามอีกว่า “เขาเป็นคนดีหรือไม่?” ครูตอบว่า “ไม่รู้ เขาเป็นคนดีจริงหรือไม่?”จีเวนจื้อคิดสามครั้งก่อนทำครูฟังแล้วพูดว่า “คิดสองครั้งก็พอแล้ว”ครูพูดว่า “หนิงวูจื้อ ในประเทศที่มีระเบียบเขาเป็นคนฉลาด แต่ในประเทศที่ไม่มีระเบียบเขาเป็นคนโง่ ความฉลาดของเขาเป็นที่เลียนแบบได้ แต่ความโง่ของเขาเป็นที่เลียนแบบไม่ได้”ครูพูดว่า “กลับไป! กลับไป! ลูกศิษย์ของฉันในหลู่มีความตั้งใจสูง แต่ไม่รู้ว่าจะจัดการกับความตั้งใจเหล่านี้อย่างไร”ครูพูดว่า “โปอีและซูฉีไม่คิดถึงความชั่วของคนอื่น จึงมีศัตรูน้อย”ครูพูดว่า “ใครจะยกย่องความซื่อสัตย์ของไวเสิงเกา? คนหนึ่งขอเครื่องร้อนจากเขา เขาก็ขอจากเพื่อนบ้านแล้วให้”ครูพูดว่า “พูดสวย แสดงท่าทีดี แต่ซั่วฉิวหมิงเสียใจกับสิ่งนั้น ฉันก็เสียใจเช่นกัน ซ่อนความขัดแย้งแต่ทำเป็นเพื่อนกับคนนั้น ซั่วฉิวหมิงเสียใจกับสิ่งนั้น ฉันก็เสียใจเช่นกัน”ครูพูดกับเหยียนยวานและจื่อลูว่า “ทำไมคุณไม่บอกความตั้งใจของคุณ?” จื่อลูตอบว่า “ฉันอยากให้รถม้า เสื้อผ้า และเพื่อนร่วมชั้นสังคมใช้ร่วมกัน แม้จะเสียหายก็ไม่เสียใจ” เหยียนยวานตอบว่า “ฉันอยากไม่ต้องยกย่องความดี และไม่ต้องกล่าวถึงความช่วยเหลือ” จื่อลูพูดอีกว่า “ครู เราอยากรู้ความตั้งใจของครู” ครูตอบว่า “ให้คนแก่มีความปลอดภัย ให้เพื่อนไว้ใจ และให้เด็กมีความรัก”ครูพูดว่า “อะไรจึงไม่มีคนที่รับผิดชอบความผิดของตนเองและดูแลตัวเอง?”ครูพูดว่า “ในหมู่บ้านที่มีสิบครอบครัวจะมีคนซื่อสัตย์เหมือนฉันแน่นอน แต่ไม่มีคนใครเรียนรู้เหมือนฉัน”ครูพูดว่า “อะไรจึงไม่มีคนที่รับผิดชอบความผิดของตนเองและดูแลตัวเอง?”
