IX.1. ครูพูดน้อยเกี่ยวกับการได้กำไร ความช่วยเหลือจากสวรรค์ และความดีที่สมบูรณ์
达巷党人曰：“大哉孔子，博学而无所成名。”子闻之，谓门弟子曰：“吾何执，执御乎，执射乎？吾执御矣。”
IX.2. คนหนึ่งจากเมืองดาซิางกล่าวว่า— ครูคงเป็นคนยิ่งใหญ่อย่างแท้จริง เขามีความรู้มาก แต่ไม่มีชื่อเสียงครูท่านได้ฟังข่าวนี้แล้วกล่าวกับศิษย์ว่า— ฉันจะทำอะไรดี ฉันจะเป็นคนขับรถหรือจะเป็นคนยิงธนู ฉันจะเป็นคนขับรถ
หมายเหตุ :
คนขับรถเป็นคนรับใช้คนอื่น งานของเขานั้นแย่กว่างานคนยิงธนู ครูท่านได้ฟังคนอื่นยกย่องท่านแล้วท่านตอบโดยลดทอนตนเอง ผู้มีปัญญาไม่ได้มีความตั้งใจจริงที่จะเป็นคนขับรถ
子曰：“麻冕，礼也。今也纯，俭，吾从众。拜下，礼也。今拜乎上，泰也。虽违众，吾从下。”
IX.3. ครูท่านกล่าวว่า— หมวกหยางจากใบไม้เป็นการปฏิบัติตามธรรมเนียมโบราณในปัจจุบันคนใช้หมวกหยางจากผ้าไหมที่มีราคาถูกกว่า ฉันจึงปฏิบัติตามธรรมเนียมทั่วไปในอดีต ผู้มีตำแหน่งจะเข้าเยี่ยมบังคมเจ้าถ้าอยู่ที่บันไดข้างล่างของห้อง แต่ปัจจุบันเขาเข้าเยี่ยมบังคมเจ้าถ้าอยู่ที่บันไดข้างบน ซึ่งเป็นการอวดเกียรติยศ ฉันจึงปฏิบัติตามธรรมเนียมโบราณโดยไม่ปฏิบัติตามธรรมเนียมปัจจุบัน
子绝四：毋意、毋必、毋固、毋我。
IX.4. ครูท่านหลีกเลี่ยงความผิดสี่ประการ คือ ไม่มีความปรารถนาที่ไม่สมควร ไม่มีความมั่นใจที่ไม่มีทางกลับ ไม่มีความแน่วแน่ และไม่มีความอหังการ
子畏于匡，曰：“文王既没，文不在兹乎。天之将丧斯文也，后死者不得与于斯文也；天之未丧斯文也，匡人其如予何！”
IX.5. ครูท่านพบกับอันตรายในเมืองกวางและกล่าวว่า— เวนหวังเสียชีวิตไปแล้ว ความรู้ความดีจึงอยู่ที่นี่หรือ ไม่ใช่หรือ ถ้าสวรรค์ต้องการที่จะทำลายความรู้ความดีนี้แล้ว ท่านจะไม่มอบให้ฉันหลังจากที่เวนหวังเสียชีวิตไปแล้ว ถ้าสวรรค์ยังไม่ต้องการที่จะทำลายความรู้ความดีนี้แล้ว คนในเมืองกวางจะทำอะไรให้ฉันได้
หมายเหตุ :
ยางฮูได้กระทำความรุนแรงในเมืองกวาง ครูท่านมีรูปร่างที่คล้ายกับยางฮู คนในเมืองจึงล้อมรอบเพื่อจับกุมท่าน
太宰问于子贡曰：“夫子圣者与？何其多能也。”子贡曰：“固天纵之将圣，又多能也。”子闻之，曰：“太宰知我乎。吾少也贱，故多能鄙事。君子多乎哉？不多也。”牢曰：“子云：吾不试，故艺。”
IX.6. รัฐมนตรีใหญ่ถามซิโงงว่า— ครูของท่านเป็นคนเลิศหรือไม่ ท่านมีความสามารถมากมายมากเหรอซิโงงตอบว่า— สวรรค์ได้มอบความสามารถให้กับท่านมากมาย ท่านมีความรู้ความดีที่สูงสุดและมีความสามารถในหลายๆด้านครูท่านได้ฟังข่าวนี้แล้วกล่าวว่า— รัฐมนตรีใหญ่รู้จักฉันหรือ ฉันเมื่อยังเด็กมีฐานะต่ำ จึงเรียนหลายอย่างที่ไม่มีความสำคัญ คนมีฐานะสูงมีความสามารถมากมายหรือไม่ ไม่มีมากเลาได้กล่าวว่า— ครูท่านเคยกล่าวว่า ฉันไม่ได้ทดสอบจึงเรียนศิลปะ
เลาได้กล่าวว่า— ครูท่านเคยกล่าวว่า ฉันไม่ได้ทดสอบจึงเรียนศิลปะ
子曰：“吾有知乎哉？无知也。有鄙夫问于我，空空如也，我叩其两端而竭焉。”
IX.7. ครูท่านกล่าวว่า— ฉันมีความรู้มากหรือ ฉันไม่มีความรู้ ฉันถามคนที่มีฐานะต่ำและไม่มีความรู้ แต่ฉันจะพยายามอธิบายให้เขาเข้าใจในทุกๆด้าน
子曰：“凤鸟不至，河不出图，洛不出书，吾已矣夫！”
IX.8. ครูท่านกล่าวว่า— ฉันไม่เห็นนกเฟินมาถึง ฉันไม่เห็นรูปวาดจากแม่น้ำเฮอและหนังสือจากแม่น้ำลั่ว ฉันจึงเสียใจแล้ว
หมายเหตุ :
นกเฟินเป็นนกที่ประกาศเหตุการณ์ในอนาคต ในสมัยของชุน นกเฟินถูกนำมาถวายเป็นของขวัญแก่เจ้าชุน ในสมัยของเวนหวาง นกเฟินร้องเพลงบนภูเขาจิ รูปวาดที่ออกจากแม่น้ำเฮอเป็นรูปวาดที่ออกจากแม่น้ำเหลืองบนหลังม้าโจรสลัดในสมัยของฟูซี นกเฟินและรูปวาดที่ออกจากแม่น้ำเฮอประกาศถึงการปกครองของจักรพรรดิที่มีความรู้ความดีสูงสุด ครูท่านกล่าวว่า— ไม่ปรากฏอะไรที่เป็นอุปมานิยมในการปกครองของจักรพรรดิที่มีความรู้ความดีสูงสุด จักรพรรดิที่มีความรู้ความดีสูงสุดจึงไม่มาถึง ฉันจะใช้แนวคิดของฉันไปสอนคนอื่นได้หรือ ฉันจึงเสียใจแล้ว
子见齐衰者、冕衣裳者、瞽者，见之，虽少必作，过之，必趋。
IX.9. ครูท่านเมื่อพบกับคนที่สวมชุดศพ คนที่สวมชุดทางการ หรือคนตาบอด จะยืนขึ้นหรือเดินเร็วขึ้นแม้ว่าคนนั้นจะมีอายุมากกว่าท่าน
颜渊喟然叹曰：“仰之弥高，钻之弥坚，瞻之在前，忽焉在后。夫子循循然善诱人，博我以文，约我以礼。欲罢不能，既竭吾才，如有所立卓尔。遂欲从之，末由也已。”
IX.10. เยินยวนได้พูดด้วยความประทับใจว่า— ฉันมองขึ้นไปเห็นความสูงของคำสอนของครูท่านมากขึ้นทุกครั้ง ฉันขุดเข้าไปเห็นความแข็งแกร่งมากขึ้นทุกครั้ง ฉันมองไปข้างหน้าเห็นความรู้ความดีของครูท่าน แต่เมื่อฉันมองไปข้างหลังก็เห็นอีกครั้งหนึ่ง ครูท่านสอนด้วยวิธีที่ดีและมีระเบียบครบถ้วน ครูท่านเพิ่มความรู้ของฉันด้วยการอธิบายและควบคุมการกระทำของฉันด้วยการสอนเกี่ยวกับความรับผิดชอบ ฉันอยากหยุดแต่ไม่สามารถหยุดได้ ฉันใช้ความพยายามทั้งหมดแต่ยังมีอะไรที่ยังไม่สามารถทำได้
子疾病，子路使门人为臣。病间，曰：“久矣哉，由之行诈也。无臣而为有臣，吾谁欺，欺天乎？且予与其死于臣之手也，无宁死于二三子之手乎。且予纵不得大葬，予死于道路乎？”
IX.11. ครูท่านป่วยหนัก จีหลูจึงแต่งตั้งศิษย์ให้เป็นผู้ดูแลครูท่าน เมื่อโรคลดลงครูท่านกล่าวว่า— ยูทำการหลอกหลอนมานานแล้ว ฉันไม่มีผู้ดูแลแต่ก็มีผู้ดูแล ฉันจะหลอกใคร ฉันจะหลอกสวรรค์หรือ ฉันจะตายในมือของผู้ดูแลหรือฉันจะตายในมือของศิษย์สองสามคน ฉันจะตายบนถนนหรือ
子贡曰：“有美玉于斯，温椟而藏诸？求善贾而沽诸？”子曰：“沽之哉，沽之哉！我待贾者也。”
IX.12. ซิโงงกล่าวกับครูท่านว่า— ถ้ามีหินอันมีคุณค่าอยู่ที่นี่ คุณจะเก็บไว้ในกล่องหรือจะหาผู้ซื้อที่จะซื้อด้วยราคาที่สูงครูท่านตอบว่า— ฉันจะขาย ฉันจะขาย ฉันจะรอผู้ซื้อที่จะซื้อด้วยราคาที่เหมาะสม
หมายเหตุ :
ซิโงงถามคำถามนี้กับครูท่านเพราะเห็นคนที่มีคุณค่ามากแต่ไม่ได้รับตำแหน่งใดๆ ครูท่านตอบว่า ควรขายหินอันมีคุณค่าบน แต่ไม่ควรไปหาผู้ซื้อเอง ผู้มีปัญญาจะยอมรับและปฏิบัติตามตำแหน่ง แต่ต้องการให้มีการเชิญอย่างถูกต้องเหมือนกับหินอันมีคุณค่าที่รอให้ผู้ซื้อมาถึง
子欲居九夷。或曰：“陋，如之何？”子曰：“君子居之，何陋之有？”
IX.13. ครูท่านต้องการไปอยู่ในหมู่บ้านเก้าตระกูลที่อยู่ทางตะวันออก คนหนึ่งกล่าวว่า— พวกเขาเป็นคนไม่รู้เรื่อง คุณจะไปอยู่กับพวกเขาได้หรือครูท่านตอบว่า— ถ้าคนมีปัญญาอยู่กับพวกเขา พวกเขาจะเป็นคนไม่รู้เรื่องอีกได้หรือ
หมายเหตุ :
ครูท่านเห็นว่าแนวคิดของท่านไม่ได้รับการยอมรับ จึงต้องการออกจากจีนและไปอยู่ในประเทศต่างๆ ครูท่านมีความรู้สึกที่ไม่พอใจและต้องการไปอยู่ในหมู่บ้านเก้าตระกูลที่อยู่ทางตะวันออก ครูท่านยังกล่าวอีกว่า คุณจะไปอยู่ในทะเลบนเรือไม้และไปอยู่ในเกาะที่ไม่มีคน ครูท่านไม่ได้มีความตั้งใจจริงที่จะไปอยู่ในหมู่บ้านเก้าตระกูลเพื่อที่จะทำให้พวกเขามีความรู้
子曰：“吾自卫反鲁，然后乐正，雅颂各得其所。”
IX.14. ครูท่านกล่าวว่า— ตั้งแต่ฉันกลับมาจากรัฐเวย์ไปยังรัฐลู อนุภาคที่เรียกว่า เยาและซองจากหนังสือโชวจิงได้รับการเรียบเรียงเรียงเรียงเรียบแล้ว
子曰：“出则事公卿，入则事父兄，丧事不敢不勉，不为酒困，何有于我哉？”
IX.15. ครูท่านกล่าวว่า— เมื่อออกไปจากบ้าน ฉันจะปฏิบัติตามคำสั่งของผู้ใหญ่และรัฐมนตรี เมื่ออยู่ในบ้าน ฉันจะปฏิบัติตามคำสั่งของพ่อและพี่ ฉันจะปฏิบัติตามพิธีกรรมของการตายอย่างดีที่สุด ฉันจะไม่เมา ฉันมีคุณสมบัติเหล่านี้หรือไม่
หมายเหตุ :
ครูท่านสอนคนอื่นโดยลดทอนตนเองว่า— ฉันใช้ความพยายามมากและมีความลำบากมากในการปฏิบัติตามคุณสมบัติเหล่านี้
子在川上曰：“逝者如斯夫，不舍昼夜。”
IX.16. ครูท่านพบกับแม่น้ำและกล่าวว่า— สิ่งที่ผ่านไปเหมือนกับน้ำนี้ ไม่หยุดตลอดทั้งวันและทั้งคืน
หมายเหตุ :
ผู้มีปัญญามีความเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องเหมือนกับน้ำและธรรมชาติทั้งหมด เขาไม่หยุดพยายามจนถึงจุดที่สมบูรณ์
子曰：“吾未见好德如好色者也。”
IX.17. ครูท่านกล่าวว่า— ฉันไม่เคยพบกับคนที่ชอบความดีเหมือนกับคนที่ชอบความงาม
หมายเหตุ :
ประวัติศาสตร์กล่าวว่า ครูท่านพบกับเจ้าชายลิงในรัฐเวย์ เมื่อเจ้าชายลิงนั่งในรถม้ากับภรรยาแล้วให้ครูท่านนั่งในรถม้าอีกเลยหนึ่ง และให้ครูท่านผ่านสถานที่สาธารณะเพื่อให้คนเห็น ครูท่านเห็นวิธีการนี้เป็นวิธีที่ไม่ดีและกล่าวคำพูดที่กล่าวไว้ข้างต้น
子曰：“譬如为山，未成一篑，止，吾止也。譬如平地，虽覆一篑，进，吾往也。”
IX.18. ครูท่านกล่าวว่า— ถ้าฉันเริ่มสร้างเขาแต่หยุดก่อนที่จะเสร็จแค่ตะกร้าหนึ่ง ฉันจะหยุด ฉันจะหยุด ถ้าฉันเริ่มทำพื้นที่ราบแต่เพิ่มตะกร้าหนึ่ง ฉันจะไปข้างหน้า ฉันจะไปข้างหน้า
หมายเหตุ :
ถ้าศิษย์ของผู้มีปัญญาพยายามอย่างต่อเนื่องแม้ว่าจะได้ผลน้อยก็จะได้ผลมาก แต่ถ้าหยุดก่อนที่จะเสร็จก็จะเสียผลที่ได้มาก่อน
子曰：“语之而不惰者，其回也。”
IX.19. ครูท่านกล่าวว่า— คนที่ได้ฟังคำสอนแล้วไม่เลื่อนลับ แต่พยายามปฏิบัติตามคำสอนนั้นคือฮุย
子谓颜渊曰：“惜乎！吾见其进也，未见其止也。”
IX.20. ครูท่านพูดเกี่ยวกับเยินยวนว่า— อะไรเล่ห์เหลือกว่า ฉันเห็นเขาเดินทางไปข้างหน้าแต่ไม่เห็นเขาหยุด
子曰：“苗而不秀者有矣夫，秀而不实者有矣夫。”
IX.21. ครูท่านกล่าวว่า— มีพืชที่ไม่มีดอกและมีพืชที่มีดอกแต่ไม่มีผล
หมายเหตุ :
เหมือนกับคนที่ศึกษาความรู้ความดีแต่ไม่มีความอดทน
子曰：“后生可畏。焉知来者之不如今也？四十五十而无闻焉，斯亦不足畏也已。”
IX.22. ครูท่านกล่าวว่า— ควรระวังว่าคนที่อายุน้อยจะไม่มากว่าคนในยุคนี้ คนที่อายุน้อยจะไม่มากว่าคนในยุคนี้ คนที่อายุ 40 หรือ 50 ปีและยังไม่มีชื่อเสียงแล้วก็ไม่ต้องระวังอีกแล้ว
子曰：“法语之言，能无从乎？改之为贵。巽与之言，能无说乎？绎之为贵。说而不绎，从而不改，吾未如之何也已矣。”
IX.23. ครูท่านกล่าวว่า— คำแนะนำที่ถูกต้องและจริงจังสามารถปฏิเสธได้หรือ ความสำคัญคือการแก้ไข คำแนะนำที่นำเสนออย่างอ่อนโยนและชาญฉลาดสามารถไม่ชอบได้หรือ ความสำคัญคือการคิดค้น คำแนะนำที่ชอบแต่ไม่คิดค้น คำแนะนำที่ฟังแต่ไม่แก้ไข ฉันไม่รู้ว่าจะทำอะไรกับคนเช่นนั้น
子曰：“主忠信，毋友不如己者，过则勿惮改。”
IX.24. ครูท่านกล่าวว่า— ความจงรักภักดีและความเชื่อถือเป็นสิ่งที่สำคัญ ควรไม่มีเพื่อนที่ไม่ดีเท่ากับตน ความผิดพลาดสามารถแก้ไขได้
子曰：“三军可夺帅也，匹夫不可夺志也。”
IX.25. ครูท่านกล่าวว่า— สามกองทัพสามารถขโมยผู้บัญชาการได้ แต่คนธรรมดาไม่สามารถขโมยความตั้งใจได้
子曰：“岁寒，然后知松柏之后凋也。”
IX.26. ครูท่านกล่าวว่า— ต้องรอจนถึงฤดูหนาวจึงจะเห็นว่าความแข็งแกร่งของต้นสนและต้นไม้ไผ่จะหมดไปหลังจากต้นไม้อื่นๆ
หมายเหตุ :
ฤดูหนาวเป็นภาพของยุคสมัยที่มีความวุ่นวาย ความแข็งแกร่งของต้นไม้เป็นภาพของความตั้งใจที่แข็งแกร่งของผู้มีปัญญา เมื่อมีความสงบสุข คนธรรมดาก็จะไม่แตกต่างจากผู้มีปัญญา แต่ในยุคสมัยที่มีความเสียหายหรือความได้เปรียบจากการปฏิวัติ จึงจะเห็นความแข็งแกร่งของผู้มีปัญญา
子曰：“知者不惑，仁者不忧，勇者不惧。”
IX.27. ครูท่านกล่าวว่า— คนที่มีปัญญาไม่สับสน คนที่มีความรักใคร่ไม่มีความกังวล คนที่มีความกล้าหาญไม่กลัว
子曰：“可与共学，未可与适道；可与适道，未可与立；可与立，未可与权。”
IX.28. ครูท่านกล่าวว่า— คนที่สามารถเรียนรู้กับคนอื่นได้ แต่ไม่สามารถปฏิบัติตามแนวทางที่ถูกต้องได้ คนที่สามารถปฏิบัติตามแนวทางที่ถูกต้องได้ แต่ไม่สามารถตั้งใจปฏิบัติตามแนวทางที่ถูกต้องได้ คนที่สามารถตั้งใจปฏิบัติตามแนวทางที่ถูกต้องได้ แต่ไม่สามารถตัดสินใจว่าที่ถูกต้องหรือไม่ได้
唐棣之华，偏其反而。岂不尔思，是室远而。子曰：“未之思也。夫何远之有！”
IX.29. บทกวีเก่ากล่าวว่า— ดอกไม้บานบานของต้นตงได้สั่นไปมา ความรักของฉันไม่ใช่หรือ คุณอยู่ไกลจากฉันครูท่านกล่าวว่า— คนไม่คิดถึงความดี ความไกลหรือไกลก็ไม่เป็นอะไร
หมายเหตุ :
คนที่คิดถึงตัวเองทำให้ความยุติธรรมเสียหาย คำถามเกี่ยวกับความช่วยเหลือจากสวรรค์เป็นเรื่องที่ซับซ้อน ความดีที่สมบูรณ์เป็นเรื่องที่ยากลำบาก ครูท่านพูดน้อยเกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้ ครูท่านพูดน้อยเกี่ยวกับการได้กำไร เพื่อไม่ให้คนอื่นต้องการสิ่งที่ต่ำต้อยและต้องการสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตัวเอง ครูท่านพูดน้อยเกี่ยวกับความช่วยเหลือจากสวรรค์และความดีที่สมบูรณ์ เพื่อไม่ให้คนอื่นต้องการทำสิ่งที่เกินความสามารถของตน ครูท่านพูดน้อยเกี่ยวกับการได้กำไร เพื่อไม่ให้ศิษย์ต้องการสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตัวเอง ครูท่านพูดน้อยเกี่ยวกับความช่วยเหลือจากสวรรค์และความดีที่สมบูรณ์ เพราะศิษย์จะไม่เข้าใจเรื่องที่สูงส่ง
