Tekst chiński
以道作人主者，不以兵强天下，其事好还：师之所处，荆棘生。
故善者果而已，不以取强。
果而勿骄，果而勿矜，果而勿伐，果而不得已，是果而勿强。
物牡则老，谓之非道，非道早已。
Tłumaczenie
Ten, który pomaga władcy ludzi drogą Tao, nie powinien podbijać świata siłą broni.
Cokolwiek zrobisz ludziom, oni oddadzą cię za to.
Gdziekolwiek przebywają wojska, rosną tam ciernie i kolce.
Po wielkich wojnach zawsze następują lata głodu.
Człowiek dobry osiąga swój cel i zatrzymuje się. Nie śmiałby podbić świata siłą broni.
Osiąga swój cel i nie chwali się.
Osiąga swój cel i nie duma się.
Osiąga swój cel i nie pycha się.
Osiąga swój cel i walczy tylko z konieczności.
Osiąga swój cel i nie chce się wydawać silnym.
Gdy istoty osiągają pełnię swej siły, starzeją się.
To nazywa się nie naśladowaniem Tao. Ten, kto nie naśladuje Tao, szybko ginie.
Uwagi
Władca ludzi powinien praktykować nie-działanie; ale zwykle ci, którzy mu pomagają (ministrowie), działają.
Bronie są narzędziami nieszczęścia. Powinno się ich używać tylko wtedy, gdy nie można tego uniknąć, na przykład, aby przestraszyć tych, którzy uciskają lub ofiarują lud.
To zdanie ma takie samo znaczenie jak to (por. Meng-tseu, tom I, str. 38): „Co od ciebie wróci do ciebie”; czyli ludzie oddadzą ci dobro lub zło, które im zrobiłeś. Jeśli lubisz zabijać ludzi, ludzie z kolei zabiją cię.
Wojna jest największym nieszczęściem, jakie może spotkać imperium. Ten, kto niszczy życie ludzi, rujnuje królestwa, przyciąga gniew ludów i nienawiść demonów. Zawsze spotyka go kara za swoje czyny.
Gdy żołnierze długo przebywają na polach, porzucając prace rolne, tam rosną obficie chwasty.
Wygrywa decydującą bitwę i zatrzymuje się; nie śmiałby się stać, siłą, władcą imperium. Słowo 果 (osiągnąć, wygrywać) ma znaczenie „zwycięstwa nad wrogami”. Jeśli ktoś zabije swojego władcę i wywoła bunt, mądry nie może się powstrzymać, by być narzędziem nieba, aby go ukarać śmiercią. Jeśli ktoś najechałby na granice i zburzyłby lud, nie mógłby się powstrzymać, by wziąć broń, aby go zatrzymać. Ale wystarczy, że pokaże raz swoją niepokonaną siłę i natychmiast zakończy walkę.
Nie śmiałby kontynuować swego zwycięstwa, ani opierać się na wielkości, aby stać się, siłą, władcą imperium.
Po ukaraniu winnych i przywróceniu pokoju nie powinien chwalić się swoją zdolnością ani dumać się swoimi osiągnięciami.
Gdyby się opierał na swojej potędze, aby umocnić królestwo, nie można by powiedzieć, że „pomaga drogą Tao władcy ludzi”. Ten, kto zwyciężył, zostanie z pewnością podbity z kolei; co kwitnie, nieuchronnie zanika. Tak jest w naturze rzeczy.
Dlatego właśnie Tao jest miękkie i słabe, że może istnieć długo. Dlatego, gdy istoty (np. drzewa) osiągają najwyższy stopień swej siły, zaczynają starzeć się.
Widzimy z tego, że ten, który został potężny dzięki broniom, nie będzie mógł istnieć długo. Dlatego ten, kto wie, jak prowadzić wojnę, musi (w odpowiednim momencie) podjąć decydujące działanie; ale nie powinien dążyć do dominacji siłą broni.
Jeśli człowiek korzysta ze swojej przewagi, to nazywa się to stawianiem się w opozycji do Tao (które chce, abyśmy byli miękcy i słabi). Ten, kto stawia się w opozycji do Tao, szybko ginie.
