Rozdział 28 z *Laozi*

Tekst chiński

zhīxióngshǒuwéitiānxià
wéitiānxiàchángguīyīngér
zhībáishǒuhēiwéitiānxiàshì
chángguī
zhīróngshǒuwéitiānxià
wéitiānxiàchángnǎiguī
sànwéishèngrényòngwéiguānzhǎng
shìzhì
 

Tłumaczenie

Ten, kto zna swoją siłę i zachowuje słabość, jest doliną imperium (czyli centrum, do którego spływają wszyscy).
Jeśli jest doliną imperium, stała cnota nie opuści go; wróci do stanu dziecka.
Ten, kto zna swoje jasności i zachowuje ciemność, jest wzorem dla imperium.
Jeśli jest wzorem dla imperium, stała cnota nie zawiedzie go, i wróci do szczytu (czystości).
Ten, kto zna swoją chwałę i zachowuje hańbę, jest także doliną imperium.
Jeśli jest doliną imperium, jego stała cnota osiągnie doskonałość, i wróci do prostoty (Tao).
Kiedy prostota (Tao) rozprzestrzeniła się, stworzyła istoty.
Kiedy Święty jest podniesiony do urzędów, staje się naczelnikiem urzędników. Rządzi wielko i nie rani nikogo.

Notatki

Słowo xióng „samiec” oznacza twardość i siłę; słowo „samica” oznacza giętkość i słabość; słowo bái „biały” oznacza jasności; słowo hēi „czarny” oznacza ciemność i ciemność umysłu; słowo róng oznacza chwałę, podniesienie; słowo „hańba” oznacza niskość, upokorzenie.

Słowa i oznaczają głębokie doliny, do których spływają wszystkie wody.

Słowa 天下 tiānxià „wulg. universum” są używane tutaj dla podkreślenia, aby oznaczyć imperium. Wszyscy sztywny (nieugięci) i silni ludzie, ci, którzy trzymają się swoich poglądów, ci, którzy mają wysokie mniemanie o sobie, starają się pokonać ludzi; ale ludzie tylko coraz bardziej się im przeciwstawiają.

Mędrcy, którzy wiedzą, że sztywność i siła nie mogą trwać, lubią zachować swoją giętkość i słabość (tj. uparcie starają się wydawać giętkimi i słabymi); wiedzą, że jasne światła nie mogą się zachować, i lubią zachować ciemność (tj. wydawać się zawsze otoczeni ciemnością); wiedzą, że chwała i sława nie mogą się zachować, i lubią pozostać w upokorzeniu i poniżeniu. Ale ponieważ umieścili się za innymi ludźmi, ci podnoszą ich; ponieważ się poniżyli, ludzie ich podnoszą. Dlatego imperium poddaje się im (tak jak wody spływają do dolin); imperium bierze ich za wzór.

Słowa 常德 chángdé „stała cnota” oznaczają giętkość i słabość, ciemność i ciemność umysłu, upokorzenie i poniżenie; oczywiście są to cechy, które trwają stale.

Słowa 婴儿 yīng'ér „stan dziecka” oznaczają tutaj pierwotną prostotę.

Ta pierwotna prostota, ta bezgraniczna czystość, człowiek otrzymał je od początku, czyli w momencie swojego narodzenia. Dlatego Laozi mówi, że należy do nich wrócić (gdy się od nich oddalił).

Mimo że człowiek wie, że jest oświecony, powinien zachować swoje oświecenie, wydając się ignorantem i otoczonym ciemnością (tak jak bogaty człowiek zachowuje swoje bogactwo, wydając się biednym i pozbawionym wszystkiego).

A wyjaśnia słowo cháng „stały” w sensie przysłówkowym: Jeśli człowiek może być wzorem dla imperium, cnota pozostanie stale w nim i nie zawiedzie go.

Zgodnie z położeniem słów, lepiej było oddać słowo cháng przymiotnikowo.

Słowa 无极 wújí oznaczają „bez granic”. Nie jest łatwo zrozumieć, co Laozi ma na myśli pod „powrotem do tego, co jest bez granic”. E odnosi je do nieskończonej czystości i prostoty dzieciństwa.

Zgodnie z komentarzem Chun-fou, te słowa oznaczają, że jest pusty (冥虚 míngxū), czyli (B) że przywraca swoje serce do pełnego pozbawienia pragnień (忘心 wàngxīn 无欲 wúyù). H uważa, że chodzi o osiągnięcie nieograniczonej wiedzy lub nauki.

Ten, kto wie, że posiada chwałę i honor, powinien je zachować przez hańbę (tj. wydając się pokryty hańbą i upokorzeniem).

Wtedy wszyscy ludzie imperium poddają się mu, tak jak wody spływające z wysokich miejsc spieszą do głębokich dolin.

Słowo (wulg. wystarczać) oznacza tutaj „kompletny, doskonały”.

Słowo oznacza tutaj „doskonałość Tao”.

Słowa 散而为器 sàn ér wéi qì (dosł. „rozproszyć się i stać się naczyniem”) oznaczają, że Tao ukrywa się w małych dziełach. Tao nie zawiera żadnego istoty (materialnej), i jednak nie ma żadnego z dziesięciu tysięcy istot, które z niego nie wyszły. Nieskrojony kawałek drewna (B: to jest pierwotne znaczenie ) nie zawiera naczynia lub narzędzia (z drewna), i jednak nie ma naczynia lub narzędzia (z drewna), które nie byłoby wykonane z tego drewna (gdy straciło swoją szorstkość i grubą zewnętrzną warstwę).

Tao rozprzestrzeniło się i stworzyło duchy (神明 shénmíng); przepłynęło przez wszechświat i stworzyło słońce i księżyc; podzieliło się i stworzyło pięć elementów.

Postępowałem zgodnie z sensem Ho-chang-konga: jego glosa 任用 rènyòng oznacza „podniesienie do urzędów”.

Rządzi ( yóu) imperium wielkim Tao i nie szkodzi nikomu.