Rozdział 52 z Laozi

苏子由 Sū Zǐyóu : Kiedy 道 dào nie miało jeszcze nazwy, istoty otrzymały od niego swój zasadniczy początek; kiedy otrzymało nazwę (kiedy otrzymało nazwę Tao), istoty otrzymały od niego życie. Dlatego Tao nazywane jest najpierw zasadą, a następnie matką. Słowa "jej dzieci" odnoszą się do wszystkich istot. Święty zna wszystkie istoty, ponieważ zidentyfikował się z 道 dào, podobnie jak przez matkę poznajemy dzieci. Ale, choć jego rzadka roztropność pozwala mu poznać wszystkie istoty, nigdy nie zapomina o Tao. Dlatego do końca życia wiernie zachowuje ich matkę (Tao). Nieszczęście ludzi tego świata polega na tym, że zapominają o Tao, szukając z gorliwością rzeczy i przedmiotów, które podnoszą ich zmysły.

E : Wszystkie rzeczy świata są rozłożone przed naszymi oczami. Wśród ludzi wykształconych są tacy, którzy ich nie znają; wtedy zachowują jeszcze mnóstwo wątpliwości. Są ludzie, którzy je znają, ale w sposób niepewny i niejasny. Nie są w stanie posiadać matki istot (Tao); różnią się niewiele od tych, którzy nie znają istot. Ale kiedy człowiek poznaje dzieci (istoty), właśnie dlatego, że zna matkę (Tao), nie ma nic na świecie, czego by nie znał. Ale ten, kto posiada matkę, nie chce tylko poznać dzieci; to, czego pragnie, to zachować matkę (Tao).

Gdyby człowiek poznał dzieci, ale nie zachował matki, porzuciłby główne (Tao) dla drugorzędnych (stworzeń) i w końcu zniszczyłby swoje życie na tysiące sposobów. Gdyby mógł objąć swoją wiedzą niebo i ziemię, ukształtować swoją umiejętnością dziesięć tysięcy istot, przeniknąć swoją mocą wnętrza mórz, nie zasługiwałby na żadne uznanie.

E : Ten, który zachowuje matkę istot (który praktykuje stale 道 dào), jest jak drzewo z głębokimi korzeniami i mocnym pniem; posiada sztukę długiego przetrwania.

E : Według 易经 Yìjīng, słowo 兑 duì oznacza usta 口 kǒu. Trzeba zamknąć usta, aby rzeczy wewnętrzne nie wydostawały się na zewnątrz. Wtedy, jak mówi 刘戒夫 Liú Jièfū, serce nie błąka się, starając się nawiązać kontakt z przedmiotami zewnętrznymi.

Dosłownie: "Gdy zamyka swoje bramy". H: Słowo 门 mén "bramy" oznacza tutaj uszy i oczy. H: Jeśli człowiek pozwala sobie być pociągniętym przez smak muzyki lub miłość piękna i zapomina wrócić do siebie, ściga istoty i buntuje się przeciwko swojej naturze. Powinien więc skupić wewnętrznie swój słuch i wzrok. Dlatego 老子 Lǎozǐ radzi mu zamknąć uszy i oczy, aby (E) rzeczy zewnętrzne nie wchodziły w jego duszę. Jeśli postąpi tak, całe swoje życie będzie mógł korzystać z Tao i nigdy nie doświadczy zmęczenia. Ale jeśli oddałby się pragnieniom, które podnoszą uszy i oczy, jeśli pozwoliłby się pociągnąć impetu zmysłów bez powrotu na właściwą drogę, straciłby swoje serce pod wpływem istot, i do końca życia nie będzie mógł być zbawiony.

A wyjaśnia słowa 济其事 jì qí shì (dosłownie "pomagaj moim sprawom") jako "zwiększ swoje pragnienia". Ta interpretacja jest poparta przez 李斯 Lǐ Sī i kilku innych komentatorów.

E : Jeśli człowiek otworzy usta (A: i zwiększy swoje pragnienia), wkrótce zostanie pociągnięty ku śmierci i nigdy nie będzie mógł być zbawiony.

E : Jeśli człowiek widzi rzeczy tylko wtedy, gdy już wybuchły na jaw, jest oczywiste, że jego umysł nie jest w stanie poznać najdrobniejszych rzeczy. Ale (A) ten, kto dostrzega niedostrzegalne zarodki nieszczęścia i chaosu, zanim zaczęły się pojawiać, nie może (B) być oślepiony przez rzeczy zewnętrzne. Dlatego nazywany jest oświeconym.

A : Ten, który zachowuje siłę, nie jest długo silny; ten, który zachowuje 柔 róu, staje się silny.

C : Jeśli człowiek słabnie zewnętrznie, wzmacnia się wewnętrznie.

Można zobaczyć, w rozdziale LXXVI i LXXVIII, jak 老子 Lǎozǐ udowadnia przewagę słabych rzeczy nad silnymi.

刘戒夫 Liú Jièfū : Jeśli człowiek używa blasku Tao, aby dostrzec niedostrzegalne ruchy stworzeń i uchronić się przed ich wpływem, jeśli wraca do światła Tao, aby wrócić do absolutnego spokoju, nie otworzy ust, uszu ani oczu i nie zwiększy swoich pragnień; nie zostanie zredukowany do stanu nieratowalnego nieszczęścia. Jakie klęski mógłby obawiać się?

Aliter 李斯 Lǐ Sī : Tao można traktować jako drzewo, którego światło jest korzeniem, a promieniowanie światła - gałęziami. Te gałęzie dzielą się i w człowieku produkują zdolność widzenia, słyszenia, czucia, postrzegania. Tao płynie od korzenia do gałęzi. Nauka zaczyna się od gałęzi, aby znaleźć korzeń. Dlatego 老子 Lǎozǐ mówi: Jeśli człowiek używa blasku Tao, aby wrócić do jego światła, to nazywa się to być dwukrotnie oświeconym.

Ten fragment otrzymał wiele interpretacji. Ograniczę się do podania głównych.

G : Wyrażenie 习常 xí cháng ma takie samo znaczenie jak słowa 识明 shí míng "być dwukrotnie oświeconym", z rozdziału XXVII. E : Słowo 习 xí oznacza 重 chóng "podwójny". 李斯 Lǐ Sī : Słowo 常 cháng oznacza tutaj światło, 明 míng (które pochodzi od Tao).

Aliter A : "To nazywa się 'kultywować wieczne Tao'". Edycja A zawiera 习常 xí cháng "stosować się do Tao", zamiast 习常 xí cháng.

Wierzy też, że 常 cháng "to, co jest wieczne" oznacza Tao; ponadto wyjaśnia słowo 习 xí jako "dziedziczyć". Prawdziwe i wieczne Tao otrzymaliśmy od początku; ale ludzie zwyczajni nie są w stanie zachować dziedzictwa i porzucają je. Jeśli człowiek postępuje zgodnie z radami 老子 Lǎozǐ, można powiedzieć, że zachowuje dziedzictwo Tao.

苏子由 Sū Zǐyóu uważa, że słowo 常 cháng oznacza tutaj stałą, wieczną naturę człowieka. "Wtedy, mówi ten interpretator, zachowuje swoją wieczną naturę bez przerwy i w całej swojej czystości".

Widać, że 苏子由 Sū Zǐyóu i komentator H przyjmują słowo 习 xí w znaczeniu "kontynuować, zachowywać".