Tekst chiński
使我介然有知,行于大道,唯施是畏。
大道甚夷,而人好径。
朝甚除,田甚芜,仓甚虚,服文彩,带利剑,厌饮食,财货有余,是谓盗竽。
非道也哉!
Tłumaczenie
Gdybym był w posiadaniu jakiejś wiedzy, szedłbym Wielką Droga.
Jedyna rzecz, której bym się obawiał, to działanie.
Wielka Droga jest bardzo gładka, ale ludzie wolą ścieżki.
Jeśli pałace są bardzo blaskące, pola są bardzo zaniedbane, a spichlerze bardzo puste.
Książęta ubierają się w bogate tkaniny; noszą ostre miecze; nasycają się smakołykami; obfitują w bogactwa.
To nazywamy chlubieniem się kradzieżą; to nie jest praktykowanie Tao.
Uwagi
介然 : E, H i większość komentatorów tłumaczy 介然 jako „mały, cienki, trochę”. Tylko A tłumaczy to jako „duży”, 大 . A: Lao-tse nienawidzi książąt swego czasu, którzy nie praktykują 大道 . Dlatego stawia to założenie (aby ich ostrzec): „Gdybym miał wielką wiedzę (E, H: jakąś wiedzę) w sztuce rządzenia, szedłbym Wielką Droga, i sam dawałbym przykład nie-działania”.
A tłumaczy 施 jako 施为 „działanie”. „Chcę nagrodzić ludzi cnotliwych, ale obawiam się, że wywołam fałszywą cnotę; chcę dać moje zaufanie ludziom lojalnym i szczerych, ale obawiam się, że wywołam fałszywą lojalność.”
E tłumaczy 施 jako 彰大 „powiększać się, wydawać się wielkim”. H tłumaczy to jako dawać, przeciwieństwo przyjmowania. „Jeśli chcę, mówi, dać (to znaczy, nauczyć ludzi) 大道 , a oni odmówią przyjęcia, itd.”
H: Morderca ludzi jest zły i korumpowany; nie podąża za 大道 . Wtedy wpływ nauki zanika z dnia na dzień, podstępność i zło ludu wzrasta, a prawa stają się coraz bardziej surowymi.
E: Słowo 除 ma znaczenie 洁好 „czysty (to znaczy dobrze wyczyszczony) i piękny (w wyglądzie)”.
B: Aby książę mógł nosić ubrania z różnych kolorów jedwabiu i żywić się smakołykami, musi obciążyć lud podatkami, obrabować go z jego bogactw. Hoc est quod agunt prædones!
E: Aby książę miał nadmiar, lud musi być pozbawiony niezbędnego.
E: Wyrażenie 盗竽 oznacza „brać dobra innych i chlubić się tym”.
Wiele edycji przyjęło, na podstawie słynnego filozofa Han-fei, lekcję 盗竽 „dawać przykład kradzieży”. Znajduje się również w Słowniku 康熙 , w odniesieniu do tego samego fragmentu Lao-tseu. „竽 , jest tam napisane, jest największym z pięciu instrumentów muzycznych. Ma cztery stopy dwa cala długości. Podczas koncertu, gdy zaczyna się wydawać dźwięk, wszystkie inne instrumenty przystosowują się do niego. Podobnie, gdy wielcy złodzieje dają przykład, mali złodzieje ich naśladują. Dlatego Lao-tseu mówi tutaj „dawać przykład kradzieży” (dosłownie: „dla kradzieży, naśladować instrument 竽 , to znaczy dać sygnał, dać przykład).”
E: Święty mieszka tylko w skromnym domu, nosi grubą odzież i żywi się najprościej; ale poświęca się rolnictwu i ceni zboża. W ten sposób zysk nie może nie rozprzestrzenić się na wszystkich ludzi, a bogaci nie oślepiają ubogich. Książęta dzisiaj robią wszystko odwrotnie; dlatego Lao-tseu mówi, że nie praktykują 道 .