Tekst chiński
其政闷闷,其人醇醇;其政察察,其人缺缺。
祸,福之所倚;福,祸之所伏。
孰知其极?
其无正。
正复为奇,善复为妖。
人之迷,其日固久。
是以圣人方而不割,廉而不害,直而不肆,光而不曜。
Tłumaczenie
Kiedy rząd (wydaje się) pozbawiony mądrości, lud staje się bogaty.
Kiedy rząd jest czujny, lud cierpi.
Szczęście rodzi się z nieszczęścia, a nieszczęście kryje się w szczęściu. Kto może przewidzieć jego koniec?
Jeśli władca nie jest sprawiedliwy, ludzie sprawiedliwi stają się oszustami, a ludzie dobrymi, złośliwymi.
Ludzie są zanurzani w błędzie, i to trwa od dawna!
Dlatego Święty jest sprawiedliwy i nie rani (ludzi).
On jest bezinteresowny i nie szkodzi im.
On jest prosty i nie prostuje ich.
On jest oświecony i nie oślepia ich.
Uwagi
A : Kiedy rząd jest 闷闷 , liberalny i łagodny, kiedy zaniedbuje drobiazgowe szczegóły, szukając najlżejszych win, aby dręczyć lud.
C wyjaśnia wyrażenie 醇醇 jako 富 , „(lud) staje się bogaty”; A tłumaczy je jako 富厚 , w tym samym znaczeniu. Inni komentatorzy nadają mu zwykłe znaczenie „wierny, uczciwy, i w konsekwencji (B), „łatwy do rządzenia”; ale oni usuwają kontrast, który powinien istnieć między tym zdaniem a następnym.
B, C : Kiedy rząd staje się 察察 , drobiazgowy i dokuczliwy, kiedy egzekwuje prawa w całej ich surowości, lud, uciążliwy z powodu licznych regulacji, nie może spokojnie zarabiać na życie i nie jest w stanie uniknąć potrzeby i śmierci.
B : Ogólnie rzecz biorąc, kiedy człowiek wpada w jakąś nieszczęśliwą sytuację, jeśli może pokać się za swoje błędy, surowo się rozpatrzyć, być zawsze na straży, zmienia swoje nieszczęście w szczęście.
Natomiast, kiedy człowiek osiąga swoje życzenia, jeśli się pychi i oddaje swoim pasjom, nie myśląc o powrocie do dobra, mnóstwo nieszczęść spada na niego.
G : Słowo 极 oznacza 终 „koniec”. E : Na początku, niektórzy wydają się być nieszczęśliwi; kto może przewidzieć, czy nie staną się szczęśliwi? Inni wydają się być szczęśliwi na początku; kto wie, czy nie staną się nieszczęśliwi?
刘劼夫 : Kto może przewidzieć koniec, aby uniknąć jednego (nieszczęścia) i osiągnąć drugie (szczęście)?
A : Niżsi będą naśladować jego przykład.
B : To nie od wczoraj ludzie są oślepieni i porzucili sprawiedliwość. To oślepienie przychodzi stopniowo; ich nieszczęście polega na tym, że tego nie zauważają. Dlatego Święty uważa na najdrobniejsze rzeczy; zawsze obawia się, że lud się zgubił. A przypisuje to królowi, co B i inni komentatorzy odnoszą do ludzi ogółem. Według niego należy przetłumaczyć: „Od dawna królowie są zanurzeni w oślepieniu!”
B : Ludzie niesprawiedliwi lub chciwi stają się sprawiedliwymi i bezinteresownymi tylko pod wpływem jego przykładu i bez potrzeby karania ich.
E : Kiedy Święty rządzi, choć jest bardzo sprawiedliwy i oświecony, zachowuje życzliwe wyrozumiałość dla wszystkich ludzi. W przeciwnym razie wykazałby nadmierną surowość i wpadłby w nadużycia, do których prowadzi nadużycie oświecenia, czyli nadużycie penetracji, która polega tylko na znajdywaniu win u innych.
A tłumaczy słowo 肆 jako 伸 „rozciągać”, czyli „prostować”.
A : Choć Święty jest bardzo oświecony, skupia (B) swoje oświecenie w sobie i lubi wydawać się ignoranckim jak zwykli ludzie.