Rozdział 60 z *Laozi*

Tekst chiński

zhìguóruòpēngxiǎoxiān
dàotiānxiàguǐshén
fēiguǐshénshénshāngrén
fēishénshāngrénshèngrénshāngrén
liǎngxiāngshāngjiāoguī

Przekład

Aby rządzić wielkim państwem, (należy) naśladować (tego, kto) gotuje małą rybkę.
Gdy władca rządzi cesarstwem zgodnie z Tao, demony nie okazują swojej mocy.
Nie dlatego, że demony nie mają mocy, tylko dlatego, że demony nie ranią ludzi.
Nie dlatego, że demony nie mogą zranić ludzi, tylko dlatego, że Święty sam nie rani ludzi.
Ani Święty, ani demony ich nie ranią; dlatego ich cnota się łączy.

Uwagi

A : Kiedy gotuje się małą rybkę, nie usuwa się jej wnętrzności ani łusek; nie śmie się jej dotykać zbyt mocno, bo można ją zmiażdżyć. Podobnie (B), gdy rządzi się wielkim państwem, nie należy wprowadzać zbyt wielu ruchów ani ustalać mnóstwa praw i regulacji, by nie dręczyć ludzi niższych i nie prowokować ich do nieporządku.

Reszta rozdziału zawiera powtarzające się te same słowa i wydaje się tak bez znaczenia, jak niejasna, jeśli słowom chińskim nada się ich zwykłe znaczenie.

Ograniczę się do cytowania w dużej mierze komentarza B, który, jak wszyscy inni, wziął tutaj stary komentarz 河上公 Héshàng Gōng (A) za podstawę swoich rozwinięć.

Święty używa próżni i jasności (czyli pozbawia się swoich pasji i rozprasza ich ciemności) do karmienia swojej natury, umiaru i oszczędności do zaspokajania potrzeb swojego ciała, czystości i najostrzejszej uwagi do wzmocnienia swojej woli, spokoju i ciszy do rządzenia swoim królestwem.

Gdy rządzi się 天下 tiānxià zgodnie z dào, guǐ nie śmieją (A) okazywać swojej mocy, ponieważ Święty zasiada na tronie. Jeśli guǐ nie śmieją okazywać swojej mocy, aby zaszkodzić ludziom, nie dlatego, że im brakuje mocy, tylko dlatego, że zło nie może pokonać sprawiedliwości. Dlatego rozumie się, że jeśli guǐ nie śmieją atakować ludzi, to dlatego, że boją się i szanują sprawiedliwego i mądrego człowieka, który zasiada na tronie. Jeśli Święty nie śmie zaszkodzić ludowi, to dlatego, że kocha go jak ojciec. Jeśli wśród nich znajdują się ludzie, którzy są ślepi i oddają się złu, Święty nie śmie ich natychmiast ukarać za złe, jakie wyrządzili. Ratuje ich swoją dobrotą, pociesza ich swoimi dobrodziejstwami i przywraca ich do dobra. Święty nie czyni złego ludowi, a wtedy guǐ nawracają się. To pokazuje wielkość jego . Z drugiej strony, guǐ nie czynią złego ludziom; to również dowodzi doskonałości ich .

Cały 天下 tiānxià przypisuje zasługi Świętemu; ale ten nie widzi żadnej zasługi w swoich dziełach i przypisuje tę zasługę guǐ. W ten sposób łączą swoją .

Wszystkie wydania zawierają shén « duchy » zamiast guǐ « demony ». Uważałem, że należy przyjąć lekcję guǐ, aby przywrócić równoległość, która powinna istnieć między tymi dwoma zdaniami a poprzednimi.

E wyjaśnia słowo guǐ « demony » jako 鬼神 guǐshén « duchy » w ogóle. Jednak nieszczęścia, które wymienia później, takie jak klęski, przedwczesne śmierci, zarazy itp., pokazują, że należy przyjąć słowo guǐ w złym znaczeniu i tłumaczyć je jako « demony ».

Słowo shén oznacza « istotę obdarzoną nadprzyrodzoną mocą ».

E : guǐ i Święty nie czynią złego ludziom.

To jest sens C: « 圣人 shèngrén i guǐ łączą swoją ». Istnieje duża różnica między tym komentarzem, który wspierają kilku komentarzy, a tym E: « W ten sposób zasługi dào i łączą się razem w obecnym świecie ».