Tekst chiński
治大国若烹小鲜。
以道莅天下,其鬼不神。
非其鬼不神,其神不伤人。
非其神不伤人,圣人亦不伤人。
夫两不相伤,故德交归。
Przekład
Aby rządzić wielkim państwem, (należy) naśladować (tego, kto) gotuje małą rybkę.
Gdy władca rządzi cesarstwem zgodnie z Tao, demony nie okazują swojej mocy.
Nie dlatego, że demony nie mają mocy, tylko dlatego, że demony nie ranią ludzi.
Nie dlatego, że demony nie mogą zranić ludzi, tylko dlatego, że Święty sam nie rani ludzi.
Ani Święty, ani demony ich nie ranią; dlatego ich cnota się łączy.
Uwagi
A : Kiedy gotuje się małą rybkę, nie usuwa się jej wnętrzności ani łusek; nie śmie się jej dotykać zbyt mocno, bo można ją zmiażdżyć. Podobnie (B), gdy rządzi się wielkim państwem, nie należy wprowadzać zbyt wielu ruchów ani ustalać mnóstwa praw i regulacji, by nie dręczyć ludzi niższych i nie prowokować ich do nieporządku.
Reszta rozdziału zawiera powtarzające się te same słowa i wydaje się tak bez znaczenia, jak niejasna, jeśli słowom chińskim nada się ich zwykłe znaczenie.
Ograniczę się do cytowania w dużej mierze komentarza B, który, jak wszyscy inni, wziął tutaj stary komentarz 河上公 (A) za podstawę swoich rozwinięć.
Święty używa próżni i jasności (czyli pozbawia się swoich pasji i rozprasza ich ciemności) do karmienia swojej natury, umiaru i oszczędności do zaspokajania potrzeb swojego ciała, czystości i najostrzejszej uwagi do wzmocnienia swojej woli, spokoju i ciszy do rządzenia swoim królestwem.
Gdy rządzi się 天下 zgodnie z 道 , 鬼 nie śmieją (A) okazywać swojej mocy, ponieważ Święty zasiada na tronie. Jeśli 鬼 nie śmieją okazywać swojej mocy, aby zaszkodzić ludziom, nie dlatego, że im brakuje mocy, tylko dlatego, że zło nie może pokonać sprawiedliwości. Dlatego rozumie się, że jeśli 鬼 nie śmieją atakować ludzi, to dlatego, że boją się i szanują sprawiedliwego i mądrego człowieka, który zasiada na tronie. Jeśli Święty nie śmie zaszkodzić ludowi, to dlatego, że kocha go jak ojciec. Jeśli wśród nich znajdują się ludzie, którzy są ślepi i oddają się złu, Święty nie śmie ich natychmiast ukarać za złe, jakie wyrządzili. Ratuje ich swoją dobrotą, pociesza ich swoimi dobrodziejstwami i przywraca ich do dobra. Święty nie czyni złego ludowi, a wtedy 鬼 nawracają się. To pokazuje wielkość jego 德 . Z drugiej strony, 鬼 nie czynią złego ludziom; to również dowodzi doskonałości ich 德 .
Cały 天下 przypisuje zasługi Świętemu; ale ten nie widzi żadnej zasługi w swoich dziełach i przypisuje tę zasługę 鬼 . W ten sposób łączą swoją 德 .
Wszystkie wydania zawierają 神 « duchy » zamiast 鬼 « demony ». Uważałem, że należy przyjąć lekcję 鬼 , aby przywrócić równoległość, która powinna istnieć między tymi dwoma zdaniami a poprzednimi.
E wyjaśnia słowo 鬼 « demony » jako 鬼神 « duchy » w ogóle. Jednak nieszczęścia, które wymienia później, takie jak klęski, przedwczesne śmierci, zarazy itp., pokazują, że należy przyjąć słowo 鬼 w złym znaczeniu i tłumaczyć je jako « demony ».
Słowo 神 oznacza « istotę obdarzoną nadprzyrodzoną mocą ».
E : 鬼 i Święty nie czynią złego ludziom.
To jest sens C: « 圣人 i 鬼 łączą swoją 德 ». Istnieje duża różnica między tym komentarzem, który wspierają kilku komentarzy, a tym E: « W ten sposób zasługi 道 i 德 łączą się razem w obecnym świecie ».