Rozdział 67 z Laozi

Tekst chiński

tiānxiàjiēwèixiào
wéixiào
ruòxiàojiǔ
yǒusānbǎochíérbǎozhīyuēèryuējiǎnsānyuēgǎnwéitiānxiàxiān
néngyǒngjiǎnnéng广guǎnggǎnwéitiānxiàxiānnéngchéngzhǎng
jīnshěqiěyǒngshějiǎnqiě广guǎngshěhòuqiěxiān
zhànshèngshǒu
tiānjiāngjiùzhīwèizhī

Tłumaczenie

W świecie wszyscy mówią, że jestem wielki, ale wyglądam na głupiego.
To właśnie dlatego, że jestem wielki, wyglądam na głupiego.
A co do tych, których nazywają mądrymi, od dawna znana jest ich głupota!
Posiadam trzy cenne rzeczy: trzymam je i chronię jak skarb.
Pierwsza nazywa się miłością; druga nazywa się oszczędnością; trzecia nazywa się pokorą, która nie pozwala mi chcieć być pierwszym w państwie.
Jestem miłosierny, dlatego mogę być odwagą.
Jestem oszczędny, dlatego mogę wydawać duże sumy.
Nie śmiałbym być pierwszym w państwie, dlatego mogę stać się przywódcą wszystkich ludzi.
Ale dzisiaj rezygnuje się z miłości dla odwagi; rezygnuje się z oszczędności dla wydatków; rezygnuje się z ostatniego miejsca dla pierwszego:
To prowadzi do śmierci.
Jeśli walczysz z miłością w sercu, wygrywasz; jeśli broni się (miasto), jest nie do zdobycia.
Kiedy niebo chce uratować człowieka, daje mu miłość, aby go chronić.

Uwagi

Dosłownie: « mówią, że moja droga jest wielka ». B: Święty poświęca swoje serce i wolę jednemu (Tao). Nic nie wie, nic nie rozumie. Wydaje się głupi i przypomina człowieka, który się zaplątał w słowa. Jest tak prosty, że można by go pomylić z zwykłym, niezdarnym człowiekiem. Ukrywa blask swojej mądrości, pozbawia się rozumu i praktykuje Tao.

Postępowałem zgodnie z A, który przekłada słowa 不肖 bù xiào jako « głupi, pozbawiony rozumu », i który wyżej tłumaczy słowo xiào jako « inteligentny, perspektywiczny, mądry ».

Niektórzy komentatorzy, jak E, którzy podążają za Sou-tseu-yeou, tłumaczą słowa 不肖 bù xiào jako « niepodobny », czyli różny od istot, stworzeń. E: Oni (ludzie) chwalą jego wielkość i żałują, że nie przypomina (stworzeń). Nie wiedzą, że jeśli Święty jest wielki, to dlatego, że nie przypomina stworzeń. Gdyby im przypominał, jak mógłby być godny nazwy wielki?

Zgodnie z B: A co do tych, których wiek nazywa mądrymi, D: Słowa 久矣其细 jiǔ yǐ qí xì należy zbudować w ten sposób: 其细久矣 qí xì jiǔ yǐ.

E: To jak gdyby się mówiło: człowiek o ludzkim sercu nie spotyka wrogów. B: W państwie nikt nie stawia mi oporu; dlatego wydaje się, że jestem odważny.

E: Ten, który oszczędza, ma nadwyżkę.

E: Umieszcza się za tłumem ludzi.

E: Cały świat pcha go do przodu i umieszcza na pierwszym miejscu.

H: Słowo (wulg. « naczynie ») jest często « ogólnym określeniem dla ludzi i stworzeń ».

E podzielił trzy słowa 成器长 chéng qì zhǎng na dwie części, « Dlatego doskonali swoje talenty (tch'ing-khi ma to znaczenie w klasykach), i staje się przywódcą państwa », 为天下器长 wéi tiān xià qì zhǎng.

E: Słowo jīn « teraz » oznacza ludzi współczesnych Lao-tseu.

B: Stają się gwałtowni i nieugięci. Ludzie gwałtowni i nieugięci (mówi Lao-tseu, rozdział XLII) nie umierają śmiercią naturalną.

A: Narody przywiązują się do miłosiernego i ludzkiego władcy, łączą się z nim sercem i duszą. Jeśli prowadzi bitwę, nikt (B) nie może mu się sprzeciwić; jeśli broni miasta, nikt nie może go zaatakować z powodzeniem; jest nie do zdobycia. Ten fragment pokazuje (E), że ten, który jest miłosierny i ludzki, jest wspierany i chroniony przez innych ludzi.

E: Miłość jest główną (dosł. « głową ») z trzech cennych rzeczy, o których mówi Lao-tseu. Dlatego wielokrotnie ją wspomina. Ten, który jest obdarzony miłością, nie czyni krzywdy stworzeniom; chroni lud z miłością, a lud kocha go jak ojca i matkę; jego cnota może dotknąć nieba. Kiedy niebo chce go uwolnić od zagrożenia, chroni go miłością. Nie pozwala, aby wrogowie mu zaszkodzili. Słowa « chroni go miłością » pokazują, że człowiek obdarzony miłością dla stworzeń jest chroniony przez niebo.

Zgodnie z Sou-tseu-yeou, słowa « chroni go miłością » pokazują, że Święty jest miłosierny i ludzki dla stworzeń, a one dają mu pomoc i wsparcie, którego może potrzebować, jakby mówiono: Niebo daje mu ludzkie i miłosierne uczucia, które zapewniają mu wsparcie i ochronę całego państwa.