Rozdział 71 z Laozi

Tekst chiński

zhīzhīshàngzhīzhībìng
shìshèngrénbìng
bìngbìngshìbìng

Tłumaczenie

Wiedzieć i (wierzyć, że) nie wiemy, to najwyższa cnota.
Nie wiedzieć i (wierzyć, że) wiemy, to choroba (człowieka).
Jeśli martwisz się tą chorobą, nie doświadczasz jej.
Święty nie doświadcza tej choroby, ponieważ martwi się nią.
Dlatego nie doświadcza jej.

Uwagi

Słowo bìng jest używane osiem razy w tym rozdziale (który zawiera tylko dwadzieścia osiem słów), zarówno jako rzeczownik, jak i jako czasownik. To według komentatora 河上公 Héshàng Gōng przetłumaczyłem drugie i szóste bìng jako „martwić się” ( „znaleźć gorzkie, uciążliwe, smutne”), a czwarte, piąte i ósme jako „być chorym, cierpieć na chorobę”; 有病 yǒu bìng.

A: Poznać Tao i powiedzieć, że go nie poznajemy, to najwyższa cnota.

E: Być oślepionym wiedzą, która rodzi się z kontaktu z rzeczami zmysłowymi, i nie posiadać nie-wiedzy, która stanowi prawdziwą wiedzę, to wada ogólna ludzi tego wieku. Dlatego, jeśli ten, kto poznaje Tao, może wrócić do nie-wiedzy, to znak wybitnej cnoty.

W rozdziale X Laozi wyraża tę samą myśl, mówiąc: „Jeśli człowiek może uwolnić się od światła inteligencji, będzie wolny od wszelkich wad (moralnych)”.

E: Ten, kto nie poznaje Tao, przywiązuje się do fałszywej wiedzy i uważa ją za solidną wiedzę. Gdy fałszywa wiedza osiada w jego umyśle, staje się dla niego (rodzajem) choroby.

E: Fałszywa wiedza to choroba naszej natury. Kiedy wiemy, że fałszywa wiedza jest chorobą i martwimy się nią (dosłownie: „i traktujemy ją jako chorobę”), wtedy nie doświadczamy choroby fałszywej wiedzy.

E: Poznać Tao i (wierzyć, że) go nie poznajemy, to właśnie czyn (dosłownie: „sprawa”) Świętego. Święty jest wolny od choroby fałszywej wiedzy, ponieważ martwi się nią. Dlatego choroba fałszywej wiedzy oddala się od niego.