Tekst chiński
民之饥，以其上食税之多，是以饥。
民之难治，以其上有为，是以难治。
人之轻死，以其生生之厚，是以轻死。
夫唯无以生为者，是贤于贵生。
Tłumaczenie
Lud głoduje, ponieważ władca pobiera zbyt wiele podatków.
Dlatego głoduje.
Lud jest trudny do rządzenia, ponieważ władca lubi działać.
Dlatego jest trudny do rządzenia.
Lud lekceważy śmierć, ponieważ zbyt gorliwie szuka sposobów na życie.
Dlatego lekceważy śmierć.
Ale ten, kto nie martwi się o życie, jest mądrzejszy od tego, kto życie cenili.
Uwagi
刘骏 : Praca jednego rolnika wystarcza, by nakarmić kilku ludzi. Dlaczego lud cierpi z powodu niedoboru żywności i głodu? Czy nie dlatego, że władca (A) pobiera zbyt ciężkie podatki?
C : Gdy rząd jest tyraniczny, gdy prawa są zbyt surowe, a władca stosuje wszelkie środki ostrożności, aby lepiej uciskać swoich poddanych, ci uciekają się do oszustwa i oszustwa, aby uniknąć surowego traktowania, i wtedy są trudni do rządzenia.
Postępowałem zgodnie z komentarzem A : 以其上求生之厚 . E : Ten, kto zbyt gorliwie szuka sposobów na życie, jest niewolnikiem tysiąca planów; męczy swoje życie i niszczy pokój swojej duszy. Wykłada się na dziwne wydatki, a myśląc o zysku, zapomina o nieszczęściu i porażkach. Dlatego lekceważy śmierć.
刘骏 : Gdy lud jest zadowolony z jedzenia, ubrania i mieszkania, nie lekceważy śmierci. Kiedy lekceważy śmierć, to dlatego, że jest do tego zmuszony przez potrzebę zachowania życia. Dlatego Święty nie wprowadza drażniących przepisów, a lud się bogaci. Nie ma żadnych pragnień, a lud, który go naśladuje, wraca do swojej pierwotnej czystości. Wtedy władca nie pobiera zbyt wielu podatków, a nikt nie cierpi głodu.
A : Słowa 无以生为 oznaczają "ten, kto nie robi życia swoim zajęciem, kto nie martwi się o życie".
E : Ten, kto nie martwi się o życie, to ten, o którym Laozi powiedział (rozdział VII): "odłącza się od swojego ciała (dosłownie 'stawia swoje ciało na zewnątrz') i jego ciało zachowuje się". Taki człowiek jest nieskończenie mądrzejszy niż (sic A; E: przewyższa) ten, kto ceni życie.
刘骏 : Święty nie wystawia się na pokaz, ponieważ pozbawił się swojego ciała; nie ceni siebie, ponieważ zrezygnował z życia. Widać z tego, że nie martwi się o życie.
A : Święty nie martwi się o życie; wysokie stanowiska, bogate emolumenty nie wchodzą w jego myśl; bogactwo i zysk nie dotykają jego duszy; cesarz nie mógłby go podporządkować, wszyscy królowie nie mogli by go podporządkować swojej władzy. Widać z tego, że jest mądrzejszy od tych, którzy cenią życie.
