Rozdział 80 z Laozi

Tekst chiński

xiǎoguóguǎrén使shǐyǒushízhīéryòng使shǐrénzhòngéryuǎnsuīyǒuzhōusuǒchéngzhīsuīyǒujiǎbīngsuǒchénzhī使shǐmínjiéshéngéryòngzhīgānshíměiānlínguóxiāngwànggǒuzhīshēngxiāngwénmínzhìlǎoxiāngwǎnglái

Tłumaczenie

(Gdybym rządził) małym królestwem i niewielkim ludem, nawet gdyby miał broń dla dziesięciu lub stu ludzi, uniemożliwiłbym jej użycie. Nauczyłbym ludzi obawiać się śmierci i nie wędrować daleko. Gdyby mieli łodzie i wozy, nie wsiadaliby na nie. Gdyby mieli zbroje i włócznie, nie nosiliby ich. Wróciłbym lud do używania węzłowych sznurków. Cieszyłby się pożywieniem, uważałby ubrania za eleganckie, czułby się dobrze w swoim domu, kochałby swoje proste obyczaje. Gdyby inne królestwo znajdowało się naprzeciwko mojego, a krzyki kogutów i psów byłyby słyszalne z jednego do drugiego, moje ludy umierałyby w staruszce, nie odwiedzając ludu sąsiedniego.

Uwagi

苏辙 Sū Zhé : Laozi żył w okresie upadku dynastii Zhōu. Zewnętrzne demonstracje (sztuczne formy grzeczności) dominowały, czyli zastąpiły szczerość serca, a obyczaje coraz bardziej się pogarszały. Laozi chciał uratować ludzi przez nieczynienie; dlatego na końcu swojego dzieła mówi, czym byłyby jego życzenia. Chciałby rządzić małym królestwem, aby tam zastosować swoją doktrynę, ale nie udało mu się tego osiągnąć.

苏辙 Sū Zhé : Słowo shí oznacza "dziesięciu ludzi" (jak wskazuje jego skład). Słowo oznacza "sto ludzi". H: Taki sam sens.

Ale, ponieważ żadne słownik nie podaje takiego znaczenia słowa (wulg. "starszy brat ojca"), preferuję lekcję bǎi edycji C, która niesie ze sobą swoją definicję. W rzeczy samej, słowo bǎi oznacza "grupa stu ludzi", ponieważ składa się z znaków rén "człowiek" i bǎi "sto".

B : Słowo oznacza "broń wojenną" 兵器 bīng qì.

Ibid. Chodzi tu o małe królestwo o sto (dziesięć mil).

B : Lud nie byłby obciążony podatkami ani pracami przymusowymi, (E) kochałby swoje życie, byłby przywiązany do życia i obawiałby się śmierci.

A : Moje zarządzanie nie byłoby uciążliwe dla ludzi, oni spokojnie wykonywaliby swoje zawody, nie wędrowaliby daleko i nie opuściliby swojego kraju rodzinnego, aby szukać szczęścia gdzie indziej.

A : Pozostaliby w stanie czystości i absolutnego spokoju; nie postawiliby swojego szczęścia na podróżowaniu daleko.

H : Słowo chén oznacza właściwie "układać, układać w porządku".

B : Nie miałbym powodu do atakowania innych ani prowadzenia wojen; (A) nie narażałbym na nienawiść i urazę królestw sąsiednich, i nie musiałbym się bronić przed ich atakami.

W czasach najdawniejszych, kiedy pisanie jeszcze nie było wynalezione, ludzie używali węzłowych sznurków, aby przekazywać swoje myśli. (Patrz 通鉴纲目 Tōngjiàn Gāngmù, część I, książka I, fol. 2.) Wtedy obyczaje były czyste i proste, i, według poglądów Laozi, nie zostały jeszcze zniekształcone postępem oświaty.

W myśl autora, słowa "wróciłbym lud do używania węzłowych sznurków" oznaczają: "wróciłbym lud do swojej pierwotnej prostoty".

H : Lud byłby zadowolony ze swojego losu; nie pożądałby niczego poza sobą. Nie zajmowałby się ani swoim ustem, ani swoim ciałem; kochałby swoje surowe ubrania, a jego surowe jedzenie wydawałoby mu się delikatne.

E : W tym przypadku oba kraje byłyby bardzo zbliżone.

Dożyłby staruszki, nie myśląc o odwiedzeniu ludu sąsiedniego, ponieważ (A) byłby wolny od pożądań, i (E) nie szukałby niczego poza tym, co posiada.

H : Laozi wyraził się tak w tym rozdziale, ponieważ nienawidził książąt swojego czasu, których widział, jak angażują się w działanie (przeciwieństwo nieczynienia) i używają ostrożności i siły, którzy lubili prowadzić wojny, aby zaspokoić swoją chciwość, którzy przyjmowali bogactwo swoich poddanych, aby zaspokoić swoje pasje, i nie martwili się o lud. Dlatego ich królestwo było w chaosie, lud szybko się ubiedniał, i stawał się coraz trudniejszy do rządzenia.