Rozdział 37 z Laozi

Tekst chiński

dàochángwéiérwéi
hóuwángruònéngshǒuwànjiānghuà
huàérzuòjiāngzhènzhīmíngzhī
míngzhījiāng
jìngtiānxiàjiāngzhèng

Tłumaczenie

Tao stale praktykuje nie-działanie, a jednak nie ma niczego, czego by nie zrobił.
Jeśli królowie i wasale potrafią go zachować, wszystkie istoty samodzielnie się przekształcą.
Jeśli, po przekształceniu, chcą jeszcze działać, powstrzymam ich za pomocą prostego istnienia bez nazwy (to znaczy Tao).
Istnienie bez nazwy, również nie należy pożądać.
Brak pożądania zapewnia spokój.
Wtedy imperium samodzielnie się poprawi.

Notatki

Tao stale praktykuje nie-działanie, a jednak nie ma ani jednego istnienia na świecie, które nie zostało stworzone przez Tao.

Filozof 列子 Lièzǐ mówi: Jest bez wiedzy, bez zdolności, a jednak nie ma niczego, czego by nie znał, niczego, czego by nie mógł zrobić. Ta myśl jest taka sama jak u 老子 Lǎozǐ.

Jeśli królowie potrafią zachować Tao, to znaczy naśladować i praktykować nie-działanie, wszystkie istoty przekształcą się na ich przykładzie, to znaczy będą praktykować nie-działanie.

Słowo zuò oznacza „poruszać się, wchodzić w ruch”. Słowo zhèn oznacza „utrzymywać coś w spokoju, zapobiegać ruchowi”. Po tym, jak ludzie się przekształcą, ich uczucia, pożądania zaczną ponownie poruszać się w ich sercach, a obyczaje ulegną zmianie. Niektórzy będą chcieli upięknić to, co naturalne i prawdziwe, inni będą chcieli skomplikować najprostsze rzeczy, a stopniowo będą przywiązywać wagę do pozorów. Ale Święty może dostrzec ten wielki wadliwy element na wczesnym etapie i zapobiec jego początku. Wtedy go powstrzymuje za pomocą prostego istnienia bez nazwy (za pomocą Tao; to znaczy, że praktykując nie-działanie i sprawiając, że ludzie je praktykują, tłumi gorliwość ich nieuporządkowanych pasji). Ale jeśli człowiek byłby skłonny tego pożądać (pożądać Tao), to byłoby to jeszcze pożądanie; dlatego absolutnie konieczne jest, aby nie pożądać tego. Wtedy (to znaczy, gdy nie pożądamy nawet Tao), osiągniemy szczyt spokoju i ciszy. Gdy serce człowieka nie ma żadnych pożądań, samodzielnie się poprawia. Ta nieobecność pożądań, rozciągnięta na całe imperium, sprawia, że imperium samodzielnie się poprawia.

Słowo jiāng (wulg. oznaka przyszłości) oznacza tutaj „trzeba, jest konieczne”. (Por. moje wydanie 孟子 Mèngzǐ, I, 91, 7; i 老子 Lǎozǐ, rozdział XXXII, n. 291.)

Według F, należy konstruować 以不欲 yǐ bù yù jìng, dosłownie: „za pomocą nie-pożądania, (się) uspokaja”.