Rozdział 51 z Laozi

Tekst chiński

dàoshēngzhīzhīxíngzhīshìchéngzhīshìwànzūndàoérguìdàozhīzūnzhīguìzhīmìngchángrándàoshēngzhīzhīzhǎngzhīzhītíngzhīzhīyǎngzhīzhīshēngéryǒuwéiérshìzhǎngérzǎishìwèixuán

Przekład

Tao rodzi istoty, a Cnota je karmi. Dają im ciało i doskonalą je tajemniczą siłą.Dlatego wszystkie istoty czczą Tao i szanują Cnotę.Nikt nie nadał Tao jego godności, ani Cnocie jej szlachetności: posiadają je wiecznie w sobie.Dlatego Tao rodzi istoty, karmi je, sprawia, że rosną, doskonalą się, dojrzewają, żywią je, chronią.Rodzi je i nie przyjmuje ich dla siebie; czyni je tym, czym są, i nie chwali się tym; panuje nad nimi i pozostawia je wolnymi.To nazywa się głęboką Cnotą.

Notatki

: Cnota, o której mówi tu autor, jest manifestacją dào w istotach. dào : Tao rozlało się jak rzeka, objawiło się na zewnątrz (w istotach) i stało się Cnotą. E : To, co jest pustym, nieistniejącym, niematerialnym, nazywa się dào lub Drogą; to, co przekształca i karmi wszystkie istoty, nazywa się lub Cnotą.

Dosłownie: « Dają im formę, materialną postać ». O tym znaczeniu , czyli « res », tu « materia, ciało », zobacz moje wydanie 孟子 Mèngzǐ, księga II, str. 84, linijka 9.

Inaczej A: Cnota daje im ciało i kształt.

Inaczej H: dào i nie mają ciała; manifestują się przez istoty. Jeśli człowiek nie zna wielkości dào i , aby ocenić je, wystarczy, że patrzy na istoty.

E uważa dào i za podmioty xīng, manifestować, i chéng, doskonalić. H: Słowo shì zawiera ideę « naciskania, pchnięcia z siłą ». Oznacza to: « Poprzez siłę pchnięcia doskonalą je lub prowadzą do pełnego rozwoju ». Podobnie, jeśli wiosenna siła pcha rośliny, nie mogą się powstrzymać od wzrostu; jeśli jesienna siła pcha rośliny, nie mogą się powstrzymać od dojrzewania.

E: Nie ma ani jednej istoty, która od narodzin do pełnego rozwoju nie potrzebowała by dào i . Dlatego wszystkie istoty szanują i czczą je w taki sam sposób.

E: Nie ma ani jednej istoty, która rodzi się z szlachetnością. Aby cesarz był czczony i otoczony honorami, musi zostać ustanowiony przez niebo. Aby książęta byli czczeni i otoczeni honorami, musi zostać ustanowiony przez cesarza. Ale dào i nie potrzebują, aby im nadawano godność i szlachetność; są szlachetne same w sobie.

Pominąłem tłumaczenie áo « karmi », ponieważ ta myśl została wyrażona dwukrotnie przez słowa , yǎng.

Postępuję zgodnie z E: .

E: Chociaż panuje nad nimi jak książę, pozwala im podążać za swoją naturą; nigdy nie trzymał ich pod swoimi prawami. Tak jest z jego Cnotą, której ludzie nie są w stanie poznać głębokości.

H inaczej tłumaczy słowo zǎi: « Chociaż jest panem wszystkich istot, nie uważa się za ich władcę ».

H: Władca imperium powinien czuć się zaszczycony, że jest ściśle związany z dào i oddalać swoje serce (odrzucać wszystkie rzeczy zmysłowe), aby osiągnąć szczyt Cnoty.