Tekst chiński
道生之,德畜之,物形之,势成之。是以万物莫不尊道而贵德。道之尊,德之贵,夫莫之命常自然。故道生之,德畜之;长之育之;亭之毒之;养之覆之。生而不有,为而不恃,长而不宰,是谓玄德。
Przekład
Tao rodzi istoty, a Cnota je karmi. Dają im ciało i doskonalą je tajemniczą siłą.Dlatego wszystkie istoty czczą Tao i szanują Cnotę.Nikt nie nadał Tao jego godności, ani Cnocie jej szlachetności: posiadają je wiecznie w sobie.Dlatego Tao rodzi istoty, karmi je, sprawia, że rosną, doskonalą się, dojrzewają, żywią je, chronią.Rodzi je i nie przyjmuje ich dla siebie; czyni je tym, czym są, i nie chwali się tym; panuje nad nimi i pozostawia je wolnymi.To nazywa się głęboką Cnotą.
Notatki
德 : Cnota, o której mówi tu autor, jest manifestacją 道 w istotach. 道 : Tao rozlało się jak rzeka, objawiło się na zewnątrz (w istotach) i stało się Cnotą. E : To, co jest pustym, nieistniejącym, niematerialnym, nazywa się 道 lub Drogą; to, co przekształca i karmi wszystkie istoty, nazywa się 德 lub Cnotą.
Dosłownie: « Dają im formę, materialną postać ». O tym znaczeniu 物 , czyli « res », tu « materia, ciało », zobacz moje wydanie 孟子 , księga II, str. 84, linijka 9.
Inaczej A: Cnota daje im ciało i kształt.
Inaczej H: 道 i 德 nie mają ciała; manifestują się przez istoty. Jeśli człowiek nie zna wielkości 道 i 德 , aby ocenić je, wystarczy, że patrzy na istoty.
E uważa 道 i 德 za podmioty 兴 , manifestować, i 成 , doskonalić. H: Słowo 势 zawiera ideę « naciskania, pchnięcia z siłą ». Oznacza to: « Poprzez siłę pchnięcia doskonalą je lub prowadzą do pełnego rozwoju ». Podobnie, jeśli wiosenna siła pcha rośliny, nie mogą się powstrzymać od wzrostu; jeśli jesienna siła pcha rośliny, nie mogą się powstrzymać od dojrzewania.
E: Nie ma ani jednej istoty, która od narodzin do pełnego rozwoju nie potrzebowała by 道 i 德 . Dlatego wszystkie istoty szanują i czczą je w taki sam sposób.
E: Nie ma ani jednej istoty, która rodzi się z szlachetnością. Aby cesarz był czczony i otoczony honorami, musi zostać ustanowiony przez niebo. Aby książęta byli czczeni i otoczeni honorami, musi zostać ustanowiony przez cesarza. Ale 道 i 德 nie potrzebują, aby im nadawano godność i szlachetność; są szlachetne same w sobie.
Pominąłem tłumaczenie 敖 恣 « karmi », ponieważ ta myśl została wyrażona dwukrotnie przez słowa 育 , 养 .
Postępuję zgodnie z E: 不 辞 斯 .
E: Chociaż panuje nad nimi jak książę, pozwala im podążać za swoją naturą; nigdy nie trzymał ich pod swoimi prawami. Tak jest z jego Cnotą, której ludzie nie są w stanie poznać głębokości.
H inaczej tłumaczy słowo 宰 : « Chociaż jest panem wszystkich istot, nie uważa się za ich władcę ».
H: Władca imperium powinien czuć się zaszczycony, że jest ściśle związany z 道 i oddalać swoje serce (odrzucać wszystkie rzeczy zmysłowe), aby osiągnąć szczyt Cnoty.