Tekst chiński
治人事天，莫若啬。
夫唯啬，是谓早服。
早服谓之重积德。
重积德则无不克，无不克则莫知其极。
莫知其极，可以有国。
有国之母，可以长久。
是谓深根、固蒂、长生、久视之道。
Tłumaczenie
Aby rządzić ludźmi i służyć niebu, nic nie jest porównywalne z umiarem.
Umiar powinien być pierwszą troską człowieka.
Kiedy staje się jego pierwszą troską, można powiedzieć, że gromadzi obficie cnotę.
Kiedy gromadzi obficie cnotę, nie ma nic, czego by nie pokonał.
Kiedy nie ma nic, czego by nie pokonał, nikt nie zna jego granic.
Kiedy nikt nie zna jego granic, może posiadać królestwo.
Ten, kto posiada matkę królestwa, może długo istnieć.
To nazywa się głębokimi korzeniami i mocnym trzonem.
To jest sztuka długiego życia i cieszenia się trwałym istnieniem.
Uwagi
Wielu komentatorów uważa, że słowo 啬 « oszczędność, umiar », odnosi się tutaj do działania polegającego na oszczędzaniu zarówno swoich bogactw, jak i żywiołów życiowych.
E odnosi to do oszczędności właściwej. Regulowanie wydatków z umiarem, nie marnowanie bogactw, nie szkodzenie ludowi - to oszczędność służąca rządzeniu ludźmi. W ceremonii nazywanej 郊 , używanie jednej ofiary, ograniczanie się do zamiatania ziemi przed ofiarowaniem, używanie naczyń z gliny, dyni i mat z słomy - to oszczędność, którą należy stosować podczas ofiarowania niebu.
E: Wyrażenie 早服 ma znaczenie 先务 « pierwsza sprawa, pierwsza rzecz ». Oszczędny nigdy nie ma nieszczęścia braku niezbędnego; dlatego podejmuje wczesne środki, aby nie wpaść w potrzebę.
李斯 tłumaczy słowo 服 jako « ujarzmiać ». Wewnątrz ujarzmia swoje 心 , na zewnątrz ujarzmia swoje ciało. Pozostaje spokojny i nieruchomy, a wtedy gromadzi 德 .
E: Słowo 克 oznacza « pokonywać ». Kiedy gromadzi 德 , wszyscy ludzie są w dobrym stanie; dlatego nie ma przeszkód ani wrogów, których by nie pokonał.
H: Słowo 极 oznacza « granice, granice ». E: Kiedy pokonuje wszystkie przeszkody, nie można zmierzyć, obliczyć długości jego królestwa. Dlatego nikt nie zna jego granic. Kiedy nikt nie zna jego granic, może długo zachować swoje państwa; dlatego « może posiadać królestwo ».
Według E, słowa 母 królestwa oznaczają « oszczędność »; według C, « umiar ». A uważa, że odnoszą się one do 道 .
W tekście chińskim występuje pleonasm, którego staram się zachować w języku francuskim. Obie wyrażenia 长生 « żyć długo » i 久视 « widzieć długo » wyrażają ten sam pomysł.
