Rozdział 77 z Laozi

Tekst chiński

tiānzhīdàoyóuzhānggōng
gāozhězhīxiàzhězhīyǒuzhěsǔnzhīzhězhī
tiānzhīdàosǔnyǒuérréndàoránsǔnfèngyǒu
shúnéngyǒufèngtiānxià
wéiyǒudàozhě
shìshèngrénwéiérshìgōngchéngchǔxiànxián

Przekład

Droga niebios jest jak łucznik, który obniża to, co jest wysokie, i podnosi to, co jest niskie; zabiera nadmiar i uzupełnia to, co brakuje.
Niebiosa zabierają tym, którzy mają nadmiar, aby pomóc tym, którzy nie mają wystarczająco.
Nie tak jest z człowiekiem: zabiera tym, którzy nie mają wystarczająco, aby dać tym, którzy mają nadmiar.
Kto jest w stanie oddać swój nadmiar ludziom całego świata? Tylko ten, kto posiada Tao.
Dlatego Święty czyniący dobro nie chwali się tym.
Dokonuje wielkich rzeczy, ale nie przywiązuje do nich znaczenia.
Nie chce pokazywać swojej mądrości.

Uwagi

Ten trudny fragment otrzymał wiele interpretacji. E uważa, że cztery zdania « on obniża to, co jest wysokie, itd. » odnoszą się do producenta łuków, 张弓 zhāng gōng, który, wykonując łuk, dostosowuje jego części, aby pasowały do siebie. Widać, że ten interpretator rozumiał wyrazy 张弓 zhāng gōng (potocznie « napięcie łuku ») w znaczeniu 为弓 wéi gōng, « produkcja łuku ».

焦竑 Jiāo Hóng odnosi do tego, kto napięcie łuku, 张弓者 zhāng gōng zhě, czasowniki « obniżać, podnosić », a do drogi niebios czasowniki « zabierać, uzupełniać ». Aby zrozumieć jego wyjaśnienie, należy wyobrazić sobie stan chińskiego łuku napiętego i rozluźnionego. Kiedy niebiosa zabierają coś tym, którzy mają nadmiar, jest to jak obniżenie środka łuku i zmuszenie go do skierowania w dół. Kiedy dodają coś tym, którzy nie mają wystarczająco, jest to jak podniesienie końców łuku i zmuszenie ich do skierowania w górę.

易行 Yì Xíng : Właściwością yáng jest podnoszenie się, właściwością yīn jest opadanie. Kiedy yáng osiąga szczyt niebios (tj. kiedy słońce jest najwyżej w swojej drodze), opada. Kiedy yīn (tj. księżyc) opada do granic ziemi, podnosi się. Ich przeciwne ruchy są obrazem napiętego łuku. Droga niebios zabiera słońcu jego nadmiar, aby uzupełnić to, czego brakuje księżycowi.

C uważał, że cztery czasowniki « on obniża, podnosi, zmniejsza, uzupełnia » odnoszą się do różnych faz księżyca.

E : Niebiosa po prostu wyrównują wszystkie rzeczy. Dlatego zmniejszają nadmiar jednych i uzupełniają niedobory innych. Człowiek jest w opozycji do niebios i nie przestrzega równości. Tylko ten, kto posiada Tao, rozumie drogę niebios. Może odjąć swój nadmiar i oddać ludziom całego świata. Starożytni mędrcy, którzy przewyższyli innych ludzi swoimi talentami, myśleli o ich zastosowaniu dla dobra stworzeń; nie używali ich, aby się wzbogacić (w oczach ludu). Dlatego używali swojej mądrości i rozumu, aby żywić ludzi. Ale mądre i rozumne ludzie, którzy im nastąpili, liczą swoje posiadłości, aby zapewnić sobie spokój i przyjemności życia. Dlatego służą ludziom ograniczonym i wadliwym, aby się żywić.

E : Święty dokonuje wielkich rzeczy (A : czynią dobrym ludziom) i nie chwali się tym. Można by powiedzieć, że jest pozbawiony zdolności.

E : Kiedy jego zasługi są dokonane, nie przywiązuje do nich znaczenia. Można by powiedzieć, że jest pozbawiony wszelkich zasług.

Sic A : 不欲使人知其贤 bù yù shǐ rén zhī qí xián, dosłownie: « non vult facere ut homines cognoscant sui ipsius sapientiam ».