Hoofdstuk 6 van Sunzi

孙Sūn子zǐ曰yuē：凡fán先xiān处chǔ战zhàn地dì而ér待dài敌dí者zhě佚yì，后hòu处chǔ战zhàn地dì而ér趋qū战zhàn者zhě劳láo。故gù善shàn战zhàn者zhě，致zhì人rén而ér不bù致zhì于yú人rén。能néng使shǐ敌dí人rén自zì至zhì者zhě，利lì之zhī也yě；能néng使shǐ敌dí人rén不bù得dé至zhì者zhě，害hài之zhī也yě。故gù敌dí佚yì能néng劳láo之zhī，饱bǎo能néng饥jī之zhī，安ān能néng动dòng之zhī。

Sunzi zei: Diegene die het eerste het slagveld bezet en de vijand afwacht, is rustig; degene die laat komt en zich moet haasten om te vechten, is moe. Een goede strateeg lokt de vijand naar zich toe en laat zich niet door de vijand lokken. Hij weet de vijand naar zich toe te trekken door hem een voordeel te bieden, en hem te verhinderen om te komen door hem obstakels te creëren. Zo kan hij, als hij rustig is, de vijand vermoeien; als hij goed gevoed is, kan hij de vijand verhongeren; als hij in veiligheid is, kan hij de vijand dwingen om te bewegen.

出chū其qí所suǒ必bì趋qū，趋qū其qí所suǒ不bù意yì。行xíng千qiān里lǐ而ér不bù劳láo者zhě，行xíng于yú无wú人rén之zhī地dì也yě；攻gōng而ér必bì取qǔ者zhě，攻gōng其qí所suǒ不bù守shǒu也yě；守shǒu而ér必bì固gù者zhě，守shǒu其qí所suǒ必bì攻gōng也yě。故gù善shàn攻gōng者zhě，敌dí不bù知zhī其qí所suǒ守shǒu；善shàn守shǒu者zhě，敌dí不bù知zhī其qí所suǒ攻gōng。微wēi乎hū微wēi乎hū，至zhì于yú无wú形xíng；神shén乎hū神shén乎hū，至zhì于yú无wú声shēng，故gù能néng为wéi敌dí之zhī司sī命mìng。

Val er op de plaats waar de vijand verplicht is om te reageren, en concentreer je inspanningen op de plaats waar hij het niet verwacht. Markeer duizend li zonder moeite, betekent dat je over een gebied zonder vijand marcheert. Aanvallen en zeker een doel bereiken, betekent dat je een niet verdedigd punt aanvalt. Verdedigen en zeker een positie houden, betekent dat je een punt verdedigt dat de vijand zeker zal aanvallen. Een goede aanvaller verbergt zijn verdedigingspunten; een goede verdediger verbergt zijn aanvalspunten. Subtiel, deze tactiek kan onzichtbaar worden; mysterieus, het kan stil worden. Zo kan je de heerser van het lot van de vijand worden.

进jìn而ér不bù可kě御yù者zhě，冲chōng其qí虚xū也yě；退tuì而ér不bù可kě追zhuī者zhě，速sù而ér不bù可kě及jí也yě。故gù我wǒ欲yù战zhàn，敌dí虽suī高gāo垒lěi深shēn沟gōu，不bù得dé不bù与yǔ我wǒ战zhàn者zhě，攻gōng其qí所suǒ必bì救jiù也yě；我wǒ不bù欲yù战zhàn，虽suī画huà地dì而ér守shǒu之zhī，敌dí不bù得dé与yǔ我wǒ战zhàn者zhě，乖guāi其qí所suǒ之zhī也yě。

Als ik wil vechten, zelfs als de vijand hoge wallen en diepe grachten heeft, kan hij de strijd niet vermijden, want ik zal een punt aanvallen dat hij moet redden. Als ik niet wil vechten, zelfs als ik een lijn op de grond trek om me te verdedigen, kan de vijand me niet dwingen om te vechten, want ik zal zijn intenties afleiden.

故gù形xíng人rén而ér我wǒ无wú形xíng，则zé我wǒ专zhuān而ér敌dí分fēn。我wǒ专zhuān为wéi一yī，敌dí分fēn为wéi十shí，是shì以yǐ十shí攻gōng其qí一yī也yě。则zé我wǒ众zhòng敌dí寡guǎ，能néng以yǐ众zhòng击jī寡guǎ者zhě，则zé吾wú之zhī所suǒ与yǔ战zhàn者zhě约yuē矣yǐ。吾wú所suǒ与yǔ战zhàn之zhī地dì不bù可kě知zhī，不bù可kě知zhī则zé敌dí所suǒ备bèi者zhě多duō，敌dí所suǒ备bèi者zhě多duō，则zé吾wú所suǒ与yǔ战zhàn者zhě寡guǎ矣yǐ。故gù备bèi前qián则zé后hòu寡guǎ，备bèi后hòu则zé前qián寡guǎ，备bèi左zuǒ则zé右yòu寡guǎ，备bèi右yòu则zé左zuǒ寡guǎ，无wú所suǒ不bù备bèi，则zé无wú所suǒ不bù寡guǎ。寡guǎ者zhě，备bèi人rén者zhě也yě；众zhòng者zhě，使shǐ人rén备bèi己jǐ者zhě也yě。

Als ik een vorm toon aan de vijand terwijl ik zelf geen vorm heb, kan ik mijn krachten concentreren terwijl de vijand de zijne verdeelt. Als ik me concentreer op een enkel punt en de vijand zich verdeelt over tien, kan ik tien van mijn krachten gebruiken om een van zijn punten aan te vallen. Zo ben ik in de meerderheid waar de vijand in de minderheid is. Als de vijand niet weet waar ik zal vechten, moet hij zich op alle fronten voorbereiden, en hoe meer hij zich voorbereidt, hoe minder krachten hij heeft waar we zullen vechten. Als hij zijn voorste flank versterkt, is zijn achterste flank zwak; als hij zijn achterste flank versterkt, is zijn voorste flank zwak; als hij zijn linkerkant versterkt, is zijn rechterkant zwak; als hij zijn rechterkant versterkt, is zijn linkerkant zwak. Als hij zich overal voorbereidt, is hij overal zwak. Zwak zijn betekent dat je je voorbereidt op de vijand; sterk zijn betekent dat je de vijand dwingt om zich voor te bereiden op jou.

故gù知zhī战zhàn之zhī地dì，知zhī战zhàn之zhī日rì，则zé可kě千qiān里lǐ而ér会huì战zhàn；不bù知zhī战zhàn之zhī地dì，不bù知zhī战zhàn日rì，则zé左zuǒ不bù能néng救jiù右yòu，右yòu不bù能néng救jiù左zuǒ，前qián不bù能néng救jiù后hòu，后hòu不bù能néng救jiù前qián，而ér况kuàng远yuǎn者zhě数shù十shí里lǐ，近jìn者zhě数shù里lǐ乎hū？以yǐ吾wú度dù之zhī，越Yuè人rén之zhī兵bīng虽suī多duō，亦yì奚xī益yì于yú胜shèng哉zāi？故gù曰yuē：胜shèng可kě为wéi也yě。敌dí虽suī众zhòng，可kě使shǐ无wú斗dòu。

Als ik de plaats en de dag van de strijd ken, kan ik duizend li marcheren om daar te vechten. Als ik de plaats en de dag van de strijd niet ken, dan kan de linkerkant de rechterkant niet redden, de rechterkant de linkerkant niet redden, de voorste de achterste niet redden, en de achterste de voorste niet redden, en nog minder als de afstanden meerdere tientallen li zijn. Volgens mijn schatting, zelfs als de troepen van Yue talrijk zijn, wat helpt dat voor de overwinning? Zo kan de overwinning worden geschapen. Zelfs als de vijand talrijk is, kan hij worden gedwongen om niet te vechten.

故gù策cè之zhī而ér知zhī得dé失shī之zhī计jì，候hòu之zhī而ér知zhī动dòng静jìng之zhī理lǐ，形xíng之zhī而ér知zhī死sǐ生shēng之zhī地dì，角jué之zhī而ér知zhī有yǒu余yú不bù足zú之zhī处chù。故gù形xíng兵bīng之zhī极jí，至zhì于yú无wú形xíng。无wú形xíng则zé深shēn间jiàn不bù能néng窥kuī，智zhì者zhě不bù能néng谋móu。因yīn形xíng而ér措cuò胜shèng于yú众zhòng，众zhòng不bù能néng知zhī。人rén皆jiē知zhī我wǒ所suǒ以yǐ胜shèng之zhī形xíng，而ér莫mò知zhī吾wú所suǒ以yǐ制zhì胜shèng之zhī形xíng。故gù其qí战zhàn胜shèng不bù复fù，而ér应yìng形xíng于yú无wú穷qióng。

Door de plannen van de vijand te analyseren, kan ik zijn krachten en zwaktes ontdekken; door zijn bewegingen te observeren, kan ik zijn intenties begrijpen; door te feinten, kan ik de dodelijke posities en kwetsbare punten ontdekken. Het hoogste punt van de militaire kunst is om geen vorm te tonen. Zonder vorm kunnen zelfs de slimste spionnen niets ontdekken, en de intelligentste strategen kunnen niets plannen. Ik creëer de overwinning op basis van de situatie van de vijand, zodat niemand begrijpt hoe ik heb gewonnen. Iedereen ziet de vorm waarmee ik heb gewonnen, maar niemand kent de vorm die me in staat stelde de overwinning te garanderen. Zo zijn mijn overwinningen nooit herhalend en passen ze zich aan een oneindig aantal situaties aan.

夫fú兵bīng形xíng象xiàng水shuǐ，水shuǐ之zhī行xíng避bì高gāo而ér趋qū下xià，兵bīng之zhī形xíng避bì实shí而ér击jī虚xū；水shuǐ因yīn地dì而ér制zhì流liú，兵bīng因yīn敌dí而ér制zhì胜shèng。故gù兵bīng无wú常cháng势shì，水shuǐ无wú常cháng形xíng。能néng因yīn敌dí变biàn化huà而ér取qǔ胜shèng者zhě，谓wèi之zhī神shén。故gù五wǔ行xíng无wú常cháng胜shèng，四sì时shí无wú常cháng位wèi，日rì有yǒu短duǎn长cháng，月yuè有yǒu死sǐ生shēng。

De strategie van oorlogvoering is als water: water stroomt om hoogtes te vermijden en naar laagten te stroomt; de strategie van oorlogvoering vermijdt de sterke punten van de vijand en slaat op de zwakke punten. Net als water zich aanpast aan het terrein om zijn loop te bepalen, past de strategie van oorlogvoering zich aan de vijand aan om de overwinning te behalen. Zo is er geen constante militaire strategie, net als er geen constante vorm voor water is. Diegene die weet zich aan te passen aan de veranderingen van de vijand en eroverwinningen uit te halen, wordt genoemd als geniaal. De vijf elementen hebben geen constante overwinning, de vier seizoenen hebben geen vaste positie, de dagen hebben variabele lengtes, en de maan heeft zijn fasen van groei en afnemen.