孙子曰:凡用兵之法,将受命于君,合军聚众,交和而舍,莫难于军争。军争之难者,以迂为直,以患为利。故迂其途,而诱之以利,后人发,先人至,此知迂直之计者也。
Sunzi zegt: In de kunst van de oorlog, nadat de generaal zijn opdracht van de heerser heeft ontvangen, zijn leger heeft verzameld en zijn kamp heeft opgesteld tegenover de vijand, is niets moeilijker dan de strijd om strategische posities. Wat deze strijd moeilijk maakt, is om een omweg om te zetten in een directe weg en een nadeel om te zetten in een voordeel. Zo kan men door een omweg te nemen terwijl men de vijand lokt met een aas, later vertrekken en eerder aankomen. Dit is de strategie van hen die weten hoe ze omwegen kunnen omzetten in voordelen.
军争为利,军争为危。举军而争利则不及,委军而争利则辎重捐。是故卷甲而趋,日夜不处,倍道兼行,百里而争利,则擒三将军,劲者先,疲者后,其法十一而至;五十里而争利,则蹶上将军,其法半至;三十里而争利,则三分之二至。是故军无辎重则亡,无粮食则亡,无委积则亡。
De strijd om strategische posities kan voordelig zijn, maar is ook gevaarlijk. Als het hele leger zich haast om een voordeel te behalen, zal het er niet op tijd komen; als een deel van het leger wordt achtergelaten om een voordeel na te jagen, gaan de bagage en de voorraden verloren. Zoals men, nadat men de pantserrollen heeft opgerold, dag en nacht marcheert, dubbele afstanden aflegt, om een voordeel te behalen op honderd li, de drie generaals gevangen worden genomen, omdat alleen de sterkste soldaten aankomen, dat is één tiende van het leger. Als men een voordeel bevecht op vijftig li, wordt de opperbevelhebber verslagen, omdat slechts de helft van de troepen aankomt. Als men een voordeel bevecht op dertig li, komen slechts twee derde van de troepen aan. Een leger zonder bagage is verloren, een leger zonder proviand is verloren, een leger zonder reserves is verloren.
故不知诸侯之谋者,不能豫交;不知山林、险阻、沮泽之形者,不能行军;不用乡导者,不能得地利。故兵以诈立,以利动,以分合为变者也。故其疾如风,其徐如林,侵掠如火,不动如山,难知如阴,动如雷震。掠乡分众,廓地分利,悬权而动。先知迂直之计者胜,此军争之法也。
Hij die de plannen van de vorsten niet kent, kan geen bondgenootschappen sluiten. Hij die de ligging van bergen, bossen, moeilijk terrein en moerassen niet kent, kan een leger niet leiden. Hij die geen lokale gidsen gebruikt, kan het terrein niet benutten. De oorlog berust op bedrog, wordt gemotiveerd door voordeel en gebruikt splitsing en concentratie als wisselende tactieken. Zo moet een leger snel zijn als de wind, langzaam als het bos, verwoestend als vuur, onbeweeglijk als een berg, ondoorgrondelijk als de wolken en bewegen als de donder. Plunder de dorpen om de vijandelijke troepen te splitsen, bezet het terrein om de voordelen te verdelen, en handel na afweging van de omstandigheden. Hij die van tevoren de strategie van omwegen en directe wegen kent, wint de overwinning: dit is de wet van de strijd om strategische posities.
《军政曰:“言不相闻,故为之金鼓;视不相见,故为之旌旗。”夫金鼓旌旗者,所以一民之耳目也。民既专一,则勇者不得独进,怯者不得独退,此用众之法也。故夜战多金鼓,昼战多旌旗,所以变人之耳目也。
Het "Militaire Reglement" zegt: "Wanneer de bevelen niet kunnen worden gehoord, gebruikt men trommels en gongs; wanneer de signalen niet kunnen worden gezien, gebruikt men vlaggen en banieren." De trommels, gongs, vlaggen en banieren dienen om de zintuigen van de soldaten te verenigen. Eenmaal verenigd, kunnen de dappere niet alleen vooruitgaan, en de lafaards niet alleen terugtrekken: dit is de methode om een menigte te leiden. Zo gebruikt men vooral trommels en gongs in nachtgevechten; en vlaggen en banieren in daggevechten, om de waarneming van de soldaten te veranderen.
故三军可夺气,将军可夺心。是故朝气锐,昼气惰,暮气归。善用兵者,避其锐气,击其惰归,此治气者也。以治待乱,以静待哗,此治心者也。以近待远,以佚待劳,以饱待饥,此治力者也。无邀正正之旗,无击堂堂之陈,此治变者也。
Men kan de moraal van een hele leger breken, men kan de wil van zijn generaal ondermijnen. 's Morgens zijn de soldaten vol ijver; overdag neemt hun energie af; 's avonds zijn ze uitgeput en denken aan het terugkeren. Een goede leider weet het ijver van zijn tegenstanders te vermijden en hen aan te vallen wanneer hun energie afneemt: dit is de beheersing van de moraal. Wachten op het chaos met orde, wachten op het lawaai met stilte: dit is de beheersing van de psychologie. Wachten op een ver vijand die van ver komt, wachten op een vermoeide vijand met rust, wachten op een verzadigde vijand met een hongerige: dit is de beheersing van de kracht. Geen bannier die rechtop staat aanvallen, geen solide formatie aanvallen: dit is de beheersing van de veranderingen.
故用兵之法,高陵勿向,背丘勿逆,佯北勿从,锐卒勿攻,饵兵勿食,归师勿遏,围师遗阙,穷寇勿迫。此用兵之法也。
Hier zijn de principes van de kunst van de oorlog: een vijand die een hoogte bezet niet aanvallen, een vijand die een terugtrekking simuleert niet achtervolgen, een elite-eenheid niet aanvallen, niet op de lokkooi inslaan, een terugtrekkend leger niet tegenhouden, een omsingeld leger een uitweg geven, een verzwakte vijand niet tot wanhopige acties drijven. Dit zijn de principes van de kunst van de oorlog.