Hoofdstuk 43 van het Laozi

Tekst Chinees

tiānxiàzhīzhìróuchíchěngtiānxiàzhīzhìjiān
yǒuwén
shìzhīwéiyǒu
yánzhījiàowéizhītiānxiàzhī

Vertaling

De zachtste dingen ter wereld overwinnen de hardste dingen ter wereld.
Het niet-zijn doordringt de ondoordringbare dingen. Zo weet ik dat het niet-handelen nuttig is.
In de wereld zijn er maar weinig mensen die weten te onderwijzen zonder te spreken en voordeel te halen uit het niet-handelen.

Notities

shuǐ is extreem zacht, en toch kan het bergen en heuvels omverwerpen.

无有 wúyǒu (het niet-zijn), dat wil zeggen de Dào. De Dào heeft geen lichaam; daarom kan hij de geesten en de menigte van wezens doordringen.

苏轼 Sū Shì denkt dat de uitdrukking niet-zijn slaat op de geesten. 刘克福 Liú Kèfú brengt het in verband met de , de ether, die hij beschouwt als onstoffelijk, 无质 wú zhì.

De uitdrukking 无间 wújiàn betekent "wat geen opening heeft" (wat ondoordringbaar is). Er is geen lichaam dat fijner is dan stof, en toch kan het niet in een ondoordringbaar lichaam komen. Maar het wezen van onuitdrukkelijke fijnheid doordringt het herfstdon en vindt nog steeds plaats; het doordringt zonder moeite de hardste stenen en metalen.

De Heilige spreekt niet, en het volk bekeert zich; hij oefent het niet-handelen uit, en de zaken worden goed bestuurd. Zo bereikt zijn perfecte oprechtheid natuurlijk grote verdiensten. Maar andere mensen hebben instructies nodig om gehoorzaamheid te verkrijgen; ze moeten handelen om hun plannen te laten slagen. Ze geven zich veel moeite, en krijgen slechts kleine resultaten. Ze zijn ver verwijderd van de weg van de Heilige!

严君平 Yán Jūn Píng zegt: Wie actief handelt, kan falen en het verdienste verliezen waar hij naar streeft; wie zonder te handelen handelt, behaalt onbegrensde successen. Zo werken de hemel en de aarde; zo ontstaan mensen en wezens.

De stem die zich uit in geluiden wordt nauwelijks gehoord tot honderd li; de stem die zonder geluid is doordringt verder dan de hemel en schudt het hele rijk.

Menselijke woorden worden niet begrepen door verschillende soorten mensen; maar aan het woord van het wezen dat niet spreekt, verspreiden de Yīn en de Yáng (het vrouwelijke en mannelijke principe) hun vruchtbare invloed, en de hemel en de aarde verenigen zich om wezens voort te brengen. Nu handelen de Dào en de Deugd niet, en toch geven de hemel en de aarde de schepselen hun volledige ontwikkeling. De hemel en de aarde spreken niet, en toch volgen de vier seizoenen hun gang. Zo zie ik dat het niet-handelen nuttig is voor de mensen.

Letterlijk: "De instructie van het niet-sprekend, het nut van het niet-handelen, in de wereld bereiken weinig mensen dit."

Mensen weten anderen niet te onderwijzen, omdat ze spreken. Dan vertrouwen ze op hun voorzichtigheid, waarderen zichzelf, prijzen zichzelf en houden van handelen. Wie van handelen houdt, is gemakkelijk omver te werpen. Zo zien we dat instructie vergezeld van woorden, en gedrag dat zich manifesteert door actie, nutteloze dingen zijn. Waardoor het resultaat is dat in de wereld weinig mensen in staat zijn om anderen te onderwijzen zonder gebruik te maken van woorden, en de voordeel van het niet-handelen te verkrijgen.