In deze les behandelen we de aanwijzende voornaamwoorden, classifiers en andere essentiële grammaticale hulpmiddelen om te verwijzen, te identificeren en te vragen.
De aanwijzende voornaamwoorden 这 en 那
Het Chinees heeft twee hoofd-aanwijzende voornaamwoorden:
那 = dat (ver weg)
这 verwijst naar iets dat dichtbij de spreker staat (zoals « dit, deze » in het Nederlands), terwijl 那 verwijst naar iets dat ver weg staat (zoals « dat, die »).
Als ze met een zelfstandig naamwoord worden gebruikt, moeten ze gevolgd worden door een classifier:
这本书 — dit boek (dichtbij)
那件衣服 — dat kledingstuk (ver weg)
Ze kunnen ook alleen als onderwerp worden gebruikt:
这是我的。 — Dit is van mij.
那不是我的。 — Dat is niet van mij.
LET OP
In het Chinees zeg je niet 这书 (zonder classifier). Er moet altijd een classifier tussen het aanwijzend voornaamwoord en het zelfstandig naamwoord staan: 这本书. De enige uitzondering is als het aanwijzend voornaamwoord alleen wordt gebruikt: 这是我的。
Locatie-aanduidingen 这儿 en 那儿
Door het achtervoegsel 儿 aan de aanwijzende voornaamwoorden toe te voegen, krijg je locatie-aanduidingen (plaatsaanduidingen):
那儿 = daar
Voorbeelden uit de dialoog:
那儿有很多书。 — Daar zijn veel boeken.
这儿还有很多书。 — Hier zijn nog veel boeken.
De classifier 些 en de combinaties
些 betekent « sommige » en wordt nooit alleen gebruikt. Het combineert met andere woorden om verschillende uitdrukkingen te vormen:
一些 — sommige, een beetje (onbepaalde hoeveelheid)
这些 — deze… (meervoud dichtbij)
那些 — die… (meervoud ver weg)
哪些 — welke? (meervoudsvraag)
有些 — sommige, een paar (binnen een verzameling)
Voorbeelden:
那些书不是我的。 — Die boeken zijn niet van mij.
还有一些是哥哥的。 — Er zijn nog enkele die van mijn broer zijn.
有些东西是我的。 — Sommige dingen zijn van mij.
Opmerking: in tegenstelling tot 这本 of 那件 worden de combinaties met 些 direct voor het zelfstandig naamwoord gebruikt zonder een andere classifier: 这些书 (en niet 这些本书).
De classifiers 本 en 件
Herinnering: in het Chinees kun je geen getal of aanwijzend voornaamwoord direct voor een zelfstandig naamwoord plaatsen. Er moet altijd een classifier (ook wel « maatwoord » genoemd) tussen staan.
In deze les leren we twee nieuwe classifiers:
本 — voor boeken, schriftjes, tijdschriften (alles wat gebonden is):
这本书 — dit boek
这一本是我的。 — Deze (dit exemplaar) is van mij.
件 — voor kleding (vooral bovenkleding), spullen, evenementen:
那几件衣服都是我的。 — Die paar kledingstukken zijn allemaal van mij.
你认不认识这件衣服？ — Herken jij dit kledingstuk?
Ter herinnering: de algemene classifier 个 , die we al hebben geleerd, kan in de gesproken taal de meeste classifiers vervangen, maar het is beter om de specifieke classifier te gebruiken als je die kent.
Het bijwoord 还 : « nog, bovendien »
还 is een bijwoord dat « nog, ook, bovendien » betekent. Net als alle bijwoorden in het Chinees staat het voor het werkwoord.
Voorbeelden:
这儿还有很多书。 — Hier zijn nog veel boeken.
还有一些是哥哥的。 — Er zijn ook nog enkele die van mijn broer zijn.
Let op dat het niet verward moet worden met 也 (« ook »): 也 herneemt een identieke actie voor een ander onderwerp (« ik ook »), terwijl 还 een extra element toevoegt (« bovendien, er is nog… »).
几 voor « enkele »
We hebben gezien dat 几 wordt gebruikt om de vraag « hoeveel? » te stellen (voor kleine aantallen). Maar in een bevestigende zin kan 几 ook « enkele » betekenen (een klein onbepaald aantal).
Voorbeeld:
那几件衣服都是我的。 — Die enkele kledingstukken zijn allemaal van mij.
Opmerking: 几 wordt altijd gevolgd door een classifier: 几件, 几本, 几个, etc.
De alternatieve vraag met bisyllabische werkwoorden
We hebben de alternatieve vraag (of V niet V-vraag) al gezien met monosyllabische werkwoorden zoals 是不是 . Maar hoe zit dat als het werkwoord uit twee lettergrepen bestaat?
Voor een bisyllabisch werkwoord zoals 认识 (herkennen), herhalen we alleen de eerste lettergreep:
认不认识
Voorbeeld uit de dialoog:
你认不认识这件衣服？ — Herken je dit kledingstuk?
Andere voorbeelden met bisyllabische werkwoorden die we al kennen:
你喜不喜欢？ — Houd je ervan?
你高不高兴？ — Ben je blij?
Het gebruik van 有的
有的 betekent « sommige, de een » en wordt gebruikt om een deel van een geheel aan te duiden. Het wordt vaak gebruikt in tegenstelling tot een ander 有的 of met een andere uitdrukking om verscheidenheid uit te drukken:
有的是我的，还有一些是哥哥的。
Sommige zijn van mij, en andere zijn van mijn broer.
有的 kan als onderwerp van de zin fungeren. Merk het verschil met 有些 : laatstgenoemde wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord (有些东西 « sommige dingen »), terwijl 有的 alleen als voornaamwoord wordt gebruikt (有的是我的 « sommige zijn van mij »).
有的 = sommige (voornaamwoord, wordt alleen gebruikt)
有些 + zelfstandig naamwoord = sommige + zelfstandig naamwoord (bepaler)
Voorbeeld: 有些东西是我的。 Sommige dingen zijn van mij.
